Türkiye’nin kalbi Marmara, büyük bir sınavın eşiğinde. Deprem bilim dünyasının usta ismi Prof. Dr. Haluk Eyidoğan, yıllardır süregelen "İstanbul Depremi" kavramını kökten değiştirecek açıklamalarda bulundu. Tekirdağ'da düzenlenen Afetlere Dayanıklı Tekirdağ Çalıştayı’nda konuşan Eyidoğan, tehlikenin sadece bir şehirle sınırlı olmadığını, koca bir bölgenin namlunun ucunda olduğunu vurguladı.
"İstanbul Depremi" Demek Büyük Bir Hata mı?
Toplumda yerleşmiş olan "İstanbul depremi" tabiri, Eyidoğan’a göre eksik bir tanımlama. Depremin merkez üssünün İstanbul’un kara sınırları içinde değil, Marmara Denizi’nin derinliklerinde olacağını hatırlatan usta isim, şu soruyu soruyor: Beklenen Marmara depremi hangi illeri etkileyecek?
Eyidoğan’a göre, Marmara Denizi'nde meydana gelecek 7.0 ve üzeri büyüklükteki bir sarsıntı, kıyısı bulunan 7 ila 10 ili doğrudan etkileyecek. Bu durum, felaketin sosyal ve ekonomik etkilerinin Türkiye genelinde hissedileceği anlamına geliyor.
Fay Hattına Yakınlık mı, Zemin Yapısı mı Daha Önemli?
Kamuoyunda en çok merak edilen konulardan biri de şu: Depremde en çok hangi binalar yıkılır? Eyidoğan, bu noktada çarpıcı bir gerçeği dile getiriyor. 17 Ağustos 1999 Gölcük depreminde Avcılar’ın merkez üssüne uzak olmasına rağmen yıkıldığını hatırlatan profesör, asıl meselenin sadece faya yakınlık olmadığını belirtti.
"Faydan uzakta olup yıkılan iller var. Kahramanmaraş depreminde bunu gördük. Büyük depremler bölge depremleridir; yapıdaki veya zemindeki hatayı bulur ve affetmez."
Yıkımın Şifresi: Hatalı Yapı ve Kötü Zemin
Eyidoğan’ın uyarıları, yapı denetimi ve zemin etüdü konusundaki eksikliklerimizi bir kez daha gün yüzüne çıkarıyor. İşte beklenen depremde riski artıran 3 temel hata:
1 . Yanlış Yer Seçimi: Sıvılaşma riski olan ve heyelan bölgelerinin imara açılması.
2. Mühendislik Hataları: İnşaat sürecindeki teknik eksiklikler ve denetim yetersizliği.
3. Zemin-Yapı İlişkisi: Binanın oturduğu zemine uygun tasarlanmaması.
"Bunlar Bir Araya Gelince Kurtuluş Ümidi Yok"
Prof. Dr. Haluk Eyidoğan, tabloyu net bir dille çiziyor: Eğer biz zemin sorunlu bölgeleri yapı yasaklı ilan etmez, mevcut binalarımızı doğru denetlemezsek felaket kaçınılmaz. Zemin sıvılaşması nedir? sorusunun cevabı, maalesef binlerce bina için acı bir tecrübe olabilir.
Büyüklük Beklentisi 7.0 ve üzeri
Etkilenecek İl Sayısı 7 ila 10 İl
Kritik HatalarYanlış imar, sıvılaşma, denetimsizlik
Sizin bölgeniz depreme ne kadar hazır? Binanızın zemin etüdü yapıldı mı? Unutmayın, deprem değil, ihmal öldürür.