Dijital teknolojilerin günlük yaşamın merkezine yerleşmesiyle birlikte ekran karşısında geçirilen süre her geçen gün artıyor. Uzmanlar, uzun süreli ve bilinçsiz ekran kullanımının omurga sağlığı başta olmak üzere kas-iskelet sistemi ve ruhsal denge üzerinde ciddi etkiler oluşturabileceğine dikkat çekiyor.
Memorial Göztepe Hastanesi Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Bölümü’nden Doç. Dr. İlknur Topal Yarat, dijital ekran kullanımının özellikle boyun, omuz ve bel bölgesinde ağrılara, duruş bozukluklarına ve kas spazmlarına zemin hazırladığını belirtti.
Uzun Süreli Hareketsizlik Omurgayı Zorluyor
İnsan vücudunun uzun süre sabit pozisyonda kalacak şekilde tasarlanmadığını ifade eden uzmanlar, ekran başında hareketsiz geçirilen saatlerin omurganın doğal eğriliklerini bozabildiğini vurguluyor. Özellikle başın öne eğik tutulması, boyun omurlarına normalden çok daha fazla yük bindiriyor. Bu durum zamanla kronik boyun, sırt ve bel ağrılarına yol açabiliyor.
Bununla birlikte çene sıkma, gerilim tipi baş ağrıları ve omuz bölgesinde sertlik de sık görülen şikâyetler arasında yer alıyor. Uzun süreli ekran maruziyetinin uyku kalitesini düşürdüğü, dikkat ve konsantrasyon süresini kısalttığı da belirtiliyor.
Her Yaş Grubu Risk Altında
Uzmanlara göre kontrolsüz dijital ekran kullanımı yalnızca yetişkinleri değil, çocukları ve ileri yaştaki bireyleri de etkiliyor. Çocuklarda artan ekran süresi boyun eğriliği ve skolyoz riskini artırabiliyor. Sağlıklı omurga gelişimi için çocuklarda günlük ekran süresinin 1-2 saati aşmaması öneriliyor.
Yetişkinlerde ise masa başı çalışma alışkanlığı postür bozukluklarına, dirsek ve el bileği ağrılarına neden olabiliyor. İleri yaş grubunda ise hareketsizlik kas kütlesinde azalmaya ve omurga problemlerinin belirginleşmesine yol açabiliyor.
Omurga Sağlığı İçin 7 Pratik Öneri
Uzmanlar, dijital dünyanın tamamen hayat dışına çıkarılmasının mümkün olmadığını ancak bilinçli kullanımın omurga sağlığını korumada belirleyici olduğunu belirtiyor. Bu kapsamda şu öneriler sıralanıyor:
-
Her 30 dakikada bir 5 dakika mola verilmesi
-
Her 60 dakikada ayağa kalkıp kısa yürüyüş yapılması
-
Boyun, omuz, bel ve el bileklerine yönelik düzenli esneme hareketleri
-
Ekranın göz hizasında konumlandırılması
-
Sandalye ve masa düzeninin ergonomik hale getirilmesi
-
Basit nefes egzersizlerinin uygulanması
-
Haftada en az 3 gün düzenli fiziksel aktivite yapılması
Uzmanlar, küçük alışkanlık değişikliklerinin uzun vadede omurga sağlığını korumada büyük fark oluşturabileceğini belirtiyor.