Türkiye’nin uzun süredir tartıştığı yeni il olma konusu, Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından yapılan açıklamayla yeniden gündeme geldi. TÜİK, il statüsüne geçmeye aday 24 ilçeyi belirledi. Söz konusu ilçeler, nüfus, ekonomik yapılar, altyapı olanakları ve gelişmişlik düzeyleri açısından değerlendirildi. Açıklanan liste, yerel yöneticilerden vatandaşlara kadar geniş bir kesimi heyecanlandırırken, özellikle Ankara’dan bir ilçenin adaylıkta yer alması dikkat çekti.
TÜİK’in belirlediği ilçeler, yalnızca nüfus artışına göre değil, pek çok farklı parametreye göre değerlendirildi. Uzmanlara göre, bir ilçenin il olabilmesi için gereken başlıca kriterler şöyle sıralanıyor:
En az 100 bin nüfus,
İl merkezine 30 kilometreden daha uzaklık,
Gelişmiş ulaşım ağı,
Çeşitli ekonomik faaliyetler,
Yüksek sosyo-ekonomik gelişmişlik,
Eğitim ve sağlık altyapısı,
Coğrafi konum avantajı ve şehirleşme düzeyi.
Bunların yanı sıra, bazı büyükşehirlerdeki ilçelerin mevcut illerden daha fazla nüfusa sahip olması da dikkate alındı.
İl Olmaya Aday Olan 24 İlçe
TÜİK’in açıklamasına göre, il olmaya en yakın 24 ilçenin listesi şu şekilde:
Kozan (Adana) – 129.985
Kahta (Adıyaman) – 120.378
Polatlı (Ankara) – 122.424
Bandırma (Balıkesir) – 149.469
Edremit (Balıkesir) – 121.437
Ergani (Diyarbakır) – 126.824
Yüksekova (Hakkari) – 112.826
Elbistan (Kahramanmaraş) – 142.783
Lüleburgaz (Kırklareli) – 145.263
Ereğli (Konya) – 142.818
Midyat (Mardin) – 108.242
Ünye (Ordu) – 122.597
Cizre (Şırnak) – 133.908
Fethiye (Muğla) – 151.474
Nazilli (Aydın) – 153.879
Akhisar (Manisa) – 166.129
Erciş (Van) – 173.203
Ereğli (Zonguldak) – 174.619
Manavgat (Antalya) – 224.664
İskenderun (Hatay) – 246.639
Siverek (Şanlıurfa) – 250.100
Çorlu (Tekirdağ) – 253.551
İnegöl (Bursa) – 255.032
Tarsus (Mersin) – 329.494
Tarsus, İnegöl, Çorlu, Siverek ve İskenderun gibi nüfusu 200 bini aşan ilçeler, listeyi oluşturan en büyük adaylar arasında yer alıyor.
Ankara’dan Polatlı’nın bu listeye girmesi, başkentte yeni bir il kurulup kurulamayacağı sorusunu da gündeme taşıdı. Ancak uzmanlar, bir ilçenin il olabilmesi için yalnızca istatistiksel verilere değil, aynı zamanda siyasi ve idari kararların da önemli olduğunu belirtiyor. Yani Polatlı’nın il olması için, yalnızca gerekli kriterlerin sağlanması yetmeyecek, aynı zamanda yerel ve merkezi yönetimlerin de onayı gerekebilir.
İl Sayısı 105’e Çıkacak Mı?
Türkiye’de mevcutta 81 il bulunuyor. Aday ilçeler il statüsüne kavuşursa, Türkiye’deki il sayısı 105’e çıkabilir. Ancak bunun için, Türkiye Büyük Millet Meclisi’nde yapılacak yasal bir düzenleme gerekecek. Bu süreç tamamlandıktan sonra, il olma hakkını kazanan ilçeler, yeni il merkezleri olarak önemli bir yer edinmiş olacak.