Bir zincir markette çekilen tek bir fotoğraf, üretici ile raf arasındaki fiyat zincirini yeniden ülke gündemine taşıdı. Manav reyonunda kilogram fiyatı 129 TL olarak görülen salatalık, iddiaya göre üreticiden 20 TL’ye temin edildi. Aradaki yaklaşık 5,5 katlık fark, tüketicinin cebine yansıyan tabloyu bir kez daha görünür kıldı.
Görüntülenen etikette salatalığın kilogram fiyatı 129 TL olarak yer aldı. Aynı ürüne ilişkin üretici alış fiyatının 20 TL olduğu ifade edildi. Bu veriler üzerinden yapılan hesaplama, ürünün tarladan rafa uzanan süreçte ciddi bir fiyat artışı yaşadığını ortaya koydu.
Raf Fiyatı Nasıl Bu Seviyeye Çıkıyor?
Uzmanlara göre sebze fiyatları; hasat, nakliye, depolama, fire oranı, komisyon bedelleri ve işletme giderleri gibi çok sayıda kalemin eklenmesiyle raf fiyatına ulaşıyor. Soğuk zincir maliyetleri, kira giderleri, personel ücretleri ve enerji harcamaları da fiyatın yukarı yönlü şekillenmesinde etkili oluyor.
Ancak kamuoyunda tartışılan temel soru değişmedi: Bu kalemler, fiyatı 20 TL’den 129 TL’ye taşıyacak ölçüde bir artışı açıklayabiliyor mu? Sosyal medyada paylaşılan etiket görüntüsü kısa sürede binlerce yorum aldı.
Tüketici Tepkisi Büyüyor
Vatandaşlar, üretici ile market arasındaki fiyat farkının denetim mekanizmaları çerçevesinde daha şeffaf biçimde ortaya konulmasını talep etti. Özellikle temel gıda ürünlerinde görülen yüksek artış oranlarının, gelir-gider dengesini zorladığı vurgulandı.
Tarım ekonomistleri ise fiyat zincirinin tüm aşamalarının detaylı biçimde incelenmesi gerektiğini belirtiyor. Üretim maliyetleri, hal çıkış fiyatları ve perakende marjlarının ayrı ayrı analiz edilmesi gerektiğine dikkat çekiliyor.
Gözler Denetim ve Şeffaflıkta
Söz konusu etiket, yalnızca bir ürünün fiyatı değil; üretimden tüketime uzanan sistemin bütününü tartışmaya açtı. Raf ile tarla arasındaki makasın daraltılması için atılacak adımlar, önümüzdeki dönemde hem sektör temsilcilerinin hem de kamu otoritelerinin gündeminde yer alacak gibi görünüyor.