Ramazan ayında uzun süren açlık sonrası yapılan beslenme hataları, sindirim sistemi üzerinde ciddi baskı oluşturabiliyor. Acıbadem Bakırköy Hastanesi Gastroenteroloji Uzmanı Prof. Dr. Murat Saruç, özellikle sahurun atlanması ve iftarda aşırıya kaçılması durumunda mide ve bağırsak sorunlarının arttığını belirtiyor.
Sahuru atlamak neden riskli?
Sahur yapılmadığında açlık süresi daha da uzuyor. Bu durum gün içinde halsizlik, baş ağrısı ve ani tansiyon düşüşlerine yol açabiliyor. Ayrıca mide asidi boş mideyle daha uzun süre temas ettiği için gastrit ve reflü şikâyetleri tetiklenebiliyor. Dengeli bir sahur öğünü, kan şekerinin gün boyu daha istikrarlı seyretmesine yardımcı oluyor ve hipoglisemi riskini azaltıyor.
İftarda ani yüklenme mideyi nasıl etkiliyor?
Uzun süreli açlık sonrası mide hareketleri yavaşlıyor ve sindirim enzimleri azalıyor. Bu nedenle iftarda bir anda fazla ve ağır yemek tüketmek; şişkinlik, mide ağrısı ve reflü ataklarına zemin hazırlayabiliyor. Uzmanlar, orucun çorba, su ve hurma gibi hafif besinlerle açılmasını ve ana yemeğe geçmeden önce 10–15 dakika ara verilmesini öneriyor.
Yağlı ve kızartma yiyecekler neden sorun çıkarıyor?
Aşırı yağlı, kızartma türü ve hamur işi gıdalar mide boşalmasını geciktiriyor ve mide asidini artırıyor. Bunun sonucunda hazımsızlık, yanma ve gece reflüsü daha sık görülüyor. Ayrıca karaciğer ve safra kesesi de bu süreçte daha fazla zorlanabiliyor.
Su tüketiminde doğru yöntem ne olmalı?
İftar ile sahur arasında yeterli sıvı almak büyük önem taşıyor. Ancak suyun kısa sürede ve aşırı miktarda tüketilmesi mideyi gerebiliyor ve elektrolit dengesini bozabiliyor. Uzmanlar, suyun iftar ile sahur arasına yayılmasını, çay ve kahvenin ise su yerine geçmediğinin bilinmesini vurguluyor.
İftardan sonra neden hemen yatılmamalı?
Yemek sonrası hemen uzanmak mide içeriğinin yemek borusuna kaçmasına yol açabiliyor. Bu da reflü, mide yanması ve boğazda acı su hissi gibi şikâyetlere neden olabiliyor. Yemekten sonra en az 1,5–2 saat dik pozisyonda kalmak sindirimi destekliyor.
İlaç kullananlar neye dikkat etmeli?
Kronik hastalığı olan kişilerin ilaç saatlerini mutlaka hekim kontrolünde düzenlemesi gerekiyor. Bilinçsiz yapılan saat değişiklikleri ilacın etkisini azaltabiliyor ya da yan etki riskini artırabiliyor. Özellikle mide koruyucuların aç karnına alınması gerektiği belirtiliyor.
Egzersiz tamamen bırakılmalı mı?
Hareketsizlik kabızlık ve kilo artışını tetikleyebiliyor. Ancak aç karnına ağır egzersiz yapılması önerilmiyor. İftardan 1–2 saat sonra yapılan hafif yürüyüşler sindirimi destekliyor ve kan şekerinin dengelenmesine katkı sağlıyor.
Sağlıklı bir Ramazan için temel yaklaşım; dengeli beslenme, kontrollü porsiyon ve düzenli sıvı alımı olarak öne çıkıyor.