ABD ile İran arasında varıldığı belirtilen 14 maddelik mutabakatın ayrıntıları kamuoyuyla paylaşıldı. ABD'li üst düzey bir yetkilinin telekonferans yoluyla açıkladığı metinde, askeri operasyonların sona erdirilmesinden yaptırımların kaldırılmasına kadar birçok kritik başlık yer aldı.
Mutabakatta tarafların en geç 60 gün içinde nihai anlaşmayı müzakere ederek sonuçlandırmayı hedeflediği belirtildi.
Askeri Operasyonların Sona Ermesi Öngörülüyor
Metnin ilk maddesine göre ABD ve İran, Lübnan dahil tüm cephelerde askeri operasyonların derhal ve kalıcı olarak sona erdirilmesini kabul ediyor.
Taraflar ayrıca birbirlerine karşı savaş başlatmama, güç kullanmama ve tehditte bulunmama taahhüdünde bulunuyor. Nihai anlaşmanın da bu hükümleri kalıcı hale getirmesi planlanıyor.
Hürmüz Boğazı ve Deniz Trafiği Yeniden Düzenlenecek
Mutabakatta Hürmüz Boğazı'nın yeniden işler hale getirilmesi önemli başlıklar arasında yer aldı.
ABD'nin İran'a yönelik deniz ablukasını 30 gün içinde kaldırmaya başlaması öngörülürken, İran'ın da ticari gemilerin güvenli geçişini sağlamak için gerekli teknik ve askeri düzenlemeleri yapacağı ifade edildi.
Tarafların deniz trafiğinin savaş öncesi seviyelere dönmesi için çalışacağı kaydedildi.
Yaptırımların Kaldırılması ve Ekonomik Destek Planı
Mutabakata göre ABD, nihai anlaşma kapsamında İran'a yönelik Birleşmiş Milletler, UAEA ve tek taraflı yaptırımların kaldırılmasını değerlendirecek.
Ayrıca ABD'nin bölgesel ortaklarıyla birlikte İran'ın yeniden inşası ve ekonomik kalkınması için en az 300 milyar dolarlık bir plan hazırlamayı taahhüt ettiği belirtildi.
Metinde İran'a ait dondurulmuş fon ve varlıkların kullanımının da yeniden açılmasının öngörüldüğü ifade edildi.
Nükleer Program İçin Yeni Çerçeve
Anlaşmanın en dikkat çeken bölümlerinden biri İran'ın nükleer faaliyetleriyle ilgili maddeler oldu.
İran, nükleer silah geliştirmeyeceğini ve edinmeyeceğini bir kez daha teyit etti. Tarafların, zenginleştirilmiş nükleer malzeme stoklarının UAEA gözetiminde imha edilmesi konusunda prensipte uzlaştığı belirtildi.
Nihai anlaşmada İran'ın nükleer ihtiyaçları ve zenginleştirme faaliyetleriyle ilgili ayrıntılı çerçevenin oluşturulması planlanıyor.
Nihai Hedef BM Güvenlik Konseyi Onayı
Mutabakatın son maddesine göre taraflar arasında imzalanacak nihai anlaşma, Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi kararıyla uluslararası düzeyde bağlayıcılık kazanacak.
ABD ve İran ayrıca anlaşmanın uygulanmasını takip edecek ortak bir yürütme mekanizması kurulması konusunda da uzlaşmaya vardı.
