Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, New York’ta düzenlenen “100. Yıla Girerken Türkiye-ABD İlişkileri” panelinde iki ülke arasındaki ilişkilerin geleceğine ilişkin değerlendirmelerde bulundu. Fidan, savunma alanındaki mevcut sorunların çözülmesi ve iş birliğini sınırlayan kısıtlamaların kaldırılması gerektiğini söyledi.
Birleşmiş Milletler 81. Genel Kurulu kapsamında New York’ta bulunan Fidan, Türkiye ile ABD arasındaki diplomatik ilişkilerin 100. yılına yaklaşılırken ekonomik ilişkilerden savunmaya, enerjiden bölgesel güvenliğe kadar birçok başlıkta iş birliğinin geliştirilmesi gerektiğini ifade etti.
Türkiye-ABD İlişkilerinde Yeni Dönem Vurgusu
Fidan, Türkiye ile ABD arasındaki ilişkilerin zaman içinde krizlere ve uluslararası sistemdeki değişimlere rağmen devam ettiğini belirtti.
İki ülkenin bölgesel ve küresel krizlere ortak yanıt verebilecek kapasiteye sahip olduğunu söyleyen Fidan, Türkiye ve ABD’nin diplomatik erişim, deneyim ve siyasi irade açısından önemli imkânlara sahip olduğunu ifade etti.
Fidan ayrıca Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile ABD Başkanı Donald Trump arasındaki ilişkinin son dönemdeki diplomatik temaslarda etkili olduğunu söyledi. Bu değerlendirme Fidan’ın paneldeki açıklamasına dayanıyor.
Savunma İş Birliğindeki Kısıtlamalara Dikkat Çekti
Konuşmasında savunma iş birliğine ayrı bir bölüm ayıran Fidan, iki ülke arasındaki mevcut sorunların giderilmesi gerektiğini belirtti.
Fidan, “Devam eden sorunları çözmeli ve iş birliğini sınırlayan kısıtlamaları kaldırmalıyız” diyerek söz konusu kısıtlamaların iki müttefik ülke arasındaki ilişkilerde bulunmaması gerektiği görüşünü dile getirdi.
F-35 programı ve CAATSA yaptırımlarına ilişkin bir soruya da yanıt veren Fidan, konunun iki ülke arasında görüşülmeye devam ettiğini, siyasi düzeyde sorunun çözülmesi yönünde irade bulunduğunu söyledi.
Ticaret Hacmi Yaklaşık 40 Milyar Dolara Ulaştı
Türkiye ile ABD arasındaki ekonomik ilişkilere de değinen Fidan, ikili ticaret hacminin yaklaşık 40 milyar dolara ulaştığını açıkladı.
Fidan’ın verdiği bilgiye göre ABD, 2025 yılında Türkiye’nin üçüncü büyük ihracat pazarı ve dördüncü büyük ithalat kaynağı oldu. Cumhurbaşkanı Erdoğan tarafından belirlenen 100 milyar dolarlık ticaret hedefini hatırlatan Fidan, özellikle ilave tarifelerin kaldırılmasının ekonomik ortaklığın geliştirilmesine katkı sağlayacağını ifade etti.
Enerji alanındaki iş birliğine de değinen Fidan, ABD’nin Türkiye’nin önde gelen enerji tedarikçilerinden biri haline geldiğini belirtti.
Suriye ve Bölgesel Güvenlik Mesajı
Fidan, konuşmasında Suriye ve Irak’taki gelişmeleri de değerlendirdi. Suriye’nin toprak bütünlüğünün korunması ve terör örgütlerinin faaliyet gösteremeyeceği bir yapının oluşturulmasının bölgesel güvenlik açısından önemli olduğunu söyledi.
Bölge ülkelerinin kendi güvenlik ve istikrarlarında daha fazla sorumluluk üstlenmesi gerektiğini belirten Fidan, “bölgesel sahiplenme” yaklaşımının güçlendirilmesini savundu.
ABD’ye İsrail Konusunda Çağrı
Orta Doğu’daki gelişmelere ilişkin değerlendirmelerde bulunan Fidan, ABD’nin İsrail üzerindeki nüfuzunu daha fazla kullanmasını beklediklerini söyledi.
Fidan, Filistin’de sivillere yönelik saldırılara ilişkin Türkiye’nin tutumunu aktarırken, Filistin meselesine kalıcı çözüm bulunmasının bölgesel istikrar açısından önem taşıdığını ifade etti. Türkiye’nin ABD Başkanı Trump’ın savaşı sona erdirmeye yönelik girişimlerini desteklediğini ve açıklanan taahhütlerin uygulanması gerektiğini belirtti.
Ukrayna’da Diyalog ve Diplomasi Vurgusu
Fidan, Rusya-Ukrayna Savaşı’na ilişkin Türkiye’nin hem Kiev hem Moskova ile iletişim kanallarını açık tuttuğunu söyledi.
Karadeniz’de gerilimin azaltılması, seyrüsefer güvenliğinin korunması ve savaşın diplomatik yöntemlerle sona erdirilmesinin Türkiye’nin öncelikleri arasında bulunduğunu ifade etti. Fidan ayrıca Balkanlar, Kafkasya, Libya ve Afrika’daki krizlerde Türkiye ile ABD arasında koordinasyon alanlarının bulunduğunu kaydetti.
Fidan, Türkiye-ABD diplomatik ilişkilerinin ikinci yüzyılındaki hedeflerinin iki ülke arasındaki ortaklığı bölgesel ve küresel sorunlarda daha etkin kullanmak olduğunu söyledi.
