Sıkı para politikaları ve adil dağılım prensibi doğrultusunda, 2018 yılından bu yana uygulanan "her emekliye eşit ikramiye" dönemi kapanıyor. Artık sadece dar gelirli ve gerçekten ihtiyaç sahibi olan emekliler bu haktan, üstelik çok daha yüksek tutarlarla yararlanabilecek.
ZAM PLANI NEDEN İPTAL EDİLDİ? FATURA 44 MİLYAR LİRA
Başkent kulislerinde bir süredir mevcut 4 bin TL'lik ikramiyenin yüzde 25'lik bir artışla 5 bin TL'ye çıkarılması formülü tartışılıyordu. Fakat ekonomi kurmaylarının yaptığı hesaplamalar çarpıcı bir gerçeği ortaya koydu. Sadece 1.000 liralık ufak bir zammın bile Hazine'ye yıllık maliyeti 44 milyar lirayı buluyordu. Mevcut enflasyon ortamında emekliyi tatmin etmeyecek bu cüzi artışın, devlet bütçesinde devasa bir delik açacak olması nedeniyle genel zam fikrinden vazgeçildi.
MİLLETVEKİLİ İLE ASGARİ ÜCRETLİ EMEKLİSİ BİR TUTULMAYACAK
Hükümetin bu radikal kararı almasındaki en büyük etkenlerden biri de "sosyal adalet" vurgusu oldu. AK Parti içerisindeki değerlendirmelerde, en düşük emekli maaşı alan bir vatandaş ile yüksek gelirli bir eski milletvekilinin ya da holding sahibinin aynı bayram harçlığını alması hakkaniyete aykırı bulundu. Yeni planlamayla birlikte, kısıtlı devlet kaynaklarının üst gelir grubuna dağıtılması yerine, doğrudan tabana ve geçim sıkıntısı çeken kitleye aktarılması hedefleniyor.
ANAYASA ENGELİNE "AİLE DESTEK PROGRAMI" ÇÖZÜMÜ
Sistemi gelire endeksleme fikri, beraberinde bazı hukuki engelleri de masaya getirdi. Hukukçular, "50 bin liranın üzerinde maaş alana ikramiye verilmesin" gibi keskin bir sınır çizilmesinin Anayasa'daki eşitlik ilkesine aykırı olacağını ve Anayasa Mahkemesi'nden (AYM) dönebileceğini belirtti. İktidar ise bu yasal pürüzü aşmak için ikramiye sistemini, 2027'de devreye girmesi beklenen "Gelir Tamamlayıcı Aile Desteği Programı" (kamuoyundaki adıyla Vatandaşlık Maaşı) çatısı altına entegre etmeye karar verdi.
SİSTEM NASIL İŞLEYECEK? KİMLER LİSTE DIŞI KALACAK?
Yapılacak bu entegrasyonla birlikte bayram ikramiyeleri standart bir "genel hak" olmaktan çıkıp, "sosyal yardım" statüsüne bürünecek. Yeni dönemde sadece bireyin aldığı emekli maaşına bakılmayacak. Emeklinin yaşadığı haneye giren toplam para, üzerine kayıtlı tapu, araç gibi mal varlıkları detaylıca incelenecek. Kira geliri olanlar, yüksek maaşlılar veya mal varlığı sınırı belli bir seviyenin üstünde olanlar ikramiye listesinden çıkarılacak. Bu eleme sayesinde bütçede oluşacak devasa tasarruf ise doğrudan gerçek ihtiyaç sahiplerine yönlendirilecek. Böylece dar gelirli emekliler, bayramlarda şu anki rakamların çok ötesinde, piyasa gerçeklerine uygun bir destek alabilecek.
