Ege İhracatçı Birlikleri’nin (EİB) Türkiye ihracatından aldığı payın son yıllarda gerilediği açıklandı. 2025 yılı sonunda 18 milyar 505 milyon dolarlık ihracata imza atan EİB, Türkiye’nin toplam 273 milyar 434 milyon dolarlık ihracatında yüzde 6,75’lik pay aldı. Bu oranla birlikte EİB’nin Türkiye ihracatındaki payı 16 yıl önceki seviyelere geriledi ve yüzde 7’nin altına düştü.
Ege İhracatçı Birlikleri, son olarak 2009 yılında Türkiye ihracatından yüzde 7’nin altında pay almıştı. Son dört yılda 18,3 ile 18,5 milyar dolar aralığında seyreden ihracat performansı ise bu gerilemenin dikkat çeken göstergelerinden biri olarak değerlendirildi.
EİB’nin payı yıllar içinde geriledi
Cumhuriyetin ilk yıllarında Türkiye ihracatının yüzde 80’inden fazlasını gerçekleştiren Egeli ihracatçılar, yıllar içinde farklı şehirlerin ihracat faaliyetlerine katılmasıyla birlikte toplam ihracat içindeki paylarını kaybetmeye başladı. 1980 yılında kuru meyve, tütün ve tekstil sektörlerinin katkısıyla 523 milyon dolarlık ihracat gerçekleştiren EİB, o dönemde Türkiye’nin 2 milyar 910 milyon dolarlık ihracatından yüzde 18 pay alıyordu.
2000 yılına gelindiğinde Türkiye’nin toplam ihracatı 27,2 milyar dolar seviyesine ulaşırken, Ege İhracatçı Birlikleri bu ihracata 2,6 milyar dolarlık katkı sağladı. Bu dönemde EİB’nin Türkiye ihracatından aldığı pay yüzde 9,5 olarak kayıtlara geçti.
Çeyrek asırdır yüzde 10’un üzerine çıkamadı
Ege İhracatçı Birlikleri, 2000 yılı sonrasında geçen yaklaşık 25 yıllık süreçte Türkiye ihracatından hiçbir yıl yüzde 10’un üzerinde pay alamadı. 2008 küresel kriz döneminde ise EİB, 7 milyar 977 milyon dolarlık ihracatla Türkiye’nin 127,6 milyar dolarlık ihracatında yüzde 6,2’lik pay alarak en düşük seviyelerden birini gördü.
2011 yılında 11 milyar 399 milyon dolarlık ihracatla tarihinde ilk kez 10 milyar dolar barajını aşan EİB, Türkiye’nin 135 milyar dolarlık ihracatında yüzde 8,4’lük pay aldı. 2015 yılında ise Türkiye’nin 143,8 milyar dolarlık ihracatında 10 milyar 450 milyon dolarlık katkı sağlayarak yüzde 7,2’lik pay elde etti.
Pandemi yılı olan 2020’de Ege İhracatçı Birlikleri 13 milyar dolarlık ihracat gerçekleştirirken, Türkiye’nin 169,5 milyar dolarlık ihracatında yüzde 7,7’lik paya sahip oldu.
Yeni ihracatçı birlikleri talebi gündemde
Ege İhracatçı Birlikleri Koordinatör Başkanı Jak Eskinazi, EİB’nin 2000 yılında 2,6 milyar dolar olan ihracatının 2025 yılı sonunda 18,5 milyar dolara ulaştığını belirtti. Buna rağmen Türkiye ihracatındaki payın gerilemesinin temel nedenlerinden birinin yeni kurulan ihracatçı birliklerinin İstanbul ve Ankara merkezli olması olduğunu ifade etti.
Eskinazi, son yıllarda ihracatta önemli paya sahip olan otomotiv ve kimya sektörlerinde Ege bölgesinde ayrı ihracatçı birlikleri kurulması gerektiğini belirtti. Elektrik-elektronik ve yenilenebilir enerji ekipmanları gibi sektörlerde de benzer birliklerin oluşturulmasının bölge ihracatını artırabileceğini vurguladı.
Ege Bölgesi’nin toplam ihracatının 44 milyar dolara ulaştığını ifade eden Eskinazi, yeni birliklerin kurulması halinde EİB’nin ihracat kayıtlarının 30 ila 35 milyar dolar aralığına çıkabileceğini söyledi.
