ABD Savunma Bakanlığı'na bağlı İleri Savunma Araştırma Projeleri Ajansı (DARPA) ile ABD Hava Kuvvetleri, yapay zeka destekli savaş uçağı teknolojilerinde dikkat çeken bir başarıya imza attı. Modernize edilen bir F-16 savaş uçağı, geliştirilen yapay zeka sistemiyle başarıyla uçuruldu.
Daha önce X-62A VISTA platformunda benzer testler gerçekleştirilmiş olsa da, bu deneme sonradan dönüştürülen eski nesil bir F-16'nın yapay zeka tarafından kontrol edildiği ilk uçuş olarak kayıtlara geçti.
VENOM Programı Otonom Uçuşun Kapısını Açıyor
Test uçuşu, DARPA'nın geliştirdiği VENOM (Viper Experimentation and Next-generation Operations Model) programı kapsamında gerçekleştirildi.
Program kapsamında geliştirilen VENOM Autonomy Kit, uçağın mevcut uçuş yazılımını değiştirmeden yapay zeka destekli kontrol sistemi eklenmesine olanak tanıyor. Sistem yalnızca uçağın uçuşunu değil, sensörleri ve görev sistemlerini de yönetebiliyor.
Bu sayede mevcut F-16 filosunun kapsamlı yazılım değişikliklerine ihtiyaç duyulmadan otonom yeteneklerle donatılması hedefleniyor.
İnsan Pilot Gözetiminde Yapay Zeka Kontrolü
Test sırasında kalkış işlemi deneyimli bir pilot tarafından gerçekleştirildi. Uçak güvenli irtifaya ulaştıktan sonra kontrol tamamen yapay zekaya devredildi.
Pilot ise uçuş boyunca sistemi denetlemek amacıyla kokpitte hazır bulundu. Bu yöntem, insanın süreci izlediği ancak tüm kararları tek tek onaylamadığı "human-on-the-loop" yaklaşımına dayanıyor.
Eski F-16'lara Yeni Görev
DARPA, eski nesil F-16'ları tercih ederek geliştirilen teknolojinin yalnızca yeni nesil savaş uçaklarıyla sınırlı olmadığını göstermeyi amaçlıyor.
Program kapsamında farklı yapay zeka ajanlarının hava muharebesi taktikleri test edilecek. Ayrıca elektronik harp senaryoları, otonom uçakların birbirleriyle koordinasyonu ve insanlı-insansız hava araçlarının ortak görev kabiliyetleri de değerlendirilecek.
Geleceğin Hava Muharebeleri Değişebilir
VENOM programı, DARPA'nın yürüttüğü Artificial Intelligence Reinforcements (AIR) çalışmalarının önemli bir parçası olarak görülüyor.
Uzun vadede hedef; bir pilotun aynı anda birden fazla otonom savaş uçağını yönetebildiği filolar oluşturmak. Özellikle görüş ötesi hava harekâtlarında bu sistem sayesinde pilotların riski azaltılırken, operasyonların menzili ve tepki süresinin artırılması amaçlanıyor.
Savunma uzmanlarına göre yapay zekâ destekli otonom savaş uçakları, önümüzdeki yıllarda hava muharebelerinin doğasını önemli ölçüde değiştirebilecek teknolojiler arasında gösteriliyor.
