Kahramanmaraş’ın Andırın ilçesine bağlı Çığşar Mahallesi’nde, yaz mevsiminin gelmesiyle geleneksel tarhana hazırlıkları başladı. Yöre halkı, yüzyıllardır kuşaktan kuşağa aktarılan üretim yöntemini imece usulüyle sürdürüyor.
Toros Dağları’nın uzantısında yer alan yüksek rakımlı mahallede çalışmalar günün erken saatlerinde başlıyor. Tarhana yapımında kullanılacak malzemeler hazırlanırken kadınlar ve çocuklar çevredeki ormanlık alanlardan taze mezla dalları topluyor.
Tarhana hazırlığında imece geleneği
Çığşar Mahallesi sakinleri, kışlık tarhana hazırlığını dayanışma içinde gerçekleştiriyor. Aileler üretimin farklı aşamalarında birbirlerine destek veriyor. Böylece hem iş yükü paylaşılıyor hem de geçmişten gelen imece kültürü yaşatılıyor.
Tarhana hazırlığı, özellikle yaz aylarında mahallenin günlük yaşamının önemli bir parçasını oluşturuyor. Çocuklar da çalışmalara katılarak geleneksel üretim sürecini küçük yaşlarda öğreniyor. Bu yöntemle yöresel bilgi ve deneyimin gelecek kuşaklara aktarılması sağlanıyor.
Mezla dalları özenle toplanıyor
Tarhananın kurutulacağı alanları hazırlamak için kayalık ve dik yamaçlardan mezla dalları toplanıyor. Mahalle sakinleri, zorlu arazi koşullarında kesilen dalları dikkatlice taşıyarak kurutma alanlarına getiriyor.
Toplanan dallar, tarhana hamurunun hava almasını sağlayacak şekilde zemine yerleştiriliyor. Hazırlanan tarhana, mezla dallarının üzerine parça parça seriliyor. Dalların tarhanaya doğal ve kendine özgü bir aroma kazandırdığı belirtiliyor.
Bu yöntem, Çığşar Mahallesi’nde uzun yıllardır uygulanıyor. Modern kurutma tekniklerine rağmen yöre halkı, geleneksel lezzetin korunması için mezla dallarından yararlanmaya devam ediyor.
Dövme ve süzme yoğurt kullanılıyor
Geleneksel tarhananın temel malzemelerini dövme olarak da bilinen yarma ile süzme yoğurt oluşturuyor. Malzemeler belirli ölçülerde bir araya getirildikten sonra yoğrularak tarhana hamuru hazırlanıyor.
Kıvamını alan hamur, mezla dallarının üzerine tek tek seriliyor. Üretimin her aşaması el emeğiyle yürütülüyor. Hazırlık sırasında kullanılan malzemeler kadar yoğurma, serme ve kurutma süreçleri de tarhananın yapısını ve lezzetini etkiliyor.
Yüksek rakımda doğal kurutma
Mezla dallarına serilen tarhana, yüksek rakımın temiz havası ve yaz güneşi altında kurumaya bırakılıyor. Hava dolaşımını kolaylaştıran dallar, ürünün doğal yöntemlerle kurumasına yardımcı oluyor.
Kurutma süreci hava koşullarına göre takip ediliyor. Yeterli kıvama ulaşan tarhana dalların üzerinden toplanarak saklamaya hazır hale getiriliyor. Hazırlanan ürün, kış aylarında çorba olarak tüketilmesinin yanı sıra farklı şekillerde de sofralarda yer buluyor.
Kültürel miras gelecek kuşaklara aktarılıyor
Çığşar Mahallesi’nde sürdürülen tarhana hazırlığı, yalnızca kışlık yiyecek üretimi olarak görülmüyor. İmece kültürü, doğal malzemeler ve geleneksel kurutma yöntemi, bölgenin kültürel mirasının önemli unsurları arasında bulunuyor.
Mahalle sakinlerinin ortak emeğiyle hazırlanan tarhana, Andırın’ın yöresel mutfak kültürünü yansıtıyor. Her yaz tekrarlanan çalışmalar, asırlık geleneğin korunmasına ve gelecek kuşaklara aktarılmasına katkı sağlıyor.
