Kahramanmaraş’ın Dulkadiroğlu ilçesinde bulunan tarihi Ekmekçi Mahallesi’ndeki tescilli yapılar, 6 Şubat 2023 depremlerinin ardından yeniden ayağa kaldırılmayı bekliyor. Osmanlı ve Cumhuriyet dönemlerinin mimari izlerini taşıyan 10’dan fazla konak, han ve geleneksel Maraş evinin büyük bölümünde henüz restorasyon çalışması başlatılmadığı belirtiliyor.
Depremlerde ağır hasar gören yapıların duvarlarında yıkılmalar, çatılarında çökmeler meydana geldi. Avluların yabani otlarla kaplandığı mahallede, ayakta kalmayı başaran yapıların da geçen sürede daha fazla zarar gördüğü ifade ediliyor.
Mahalle sakinleri, tarihi yapıların korunmasının yanı sıra metruk alanlarda oluşan güvenlik risklerinin de ortadan kaldırılmasını talep ediyor.
Tarihi Mahallede Yapılar Günden Güne Yıpranıyor
Ekmekçi Mahallesi, geleneksel Kahramanmaraş mimarisini yansıtan konakları, avlulu evleri ve dar sokaklarıyla kentin önemli tarihî yerleşim alanları arasında bulunuyor.
Ancak 6 Şubat depremlerinin ardından ağır hasar alan yapıların önemli bölümü kullanılamaz hale geldi. Bazı binaların taşıyıcı duvarları yıkılırken, ahşap bölümlerinin yağış ve dış etkenler nedeniyle çürümeye başladığı görüldü.
Mahalledeki tescilli yapıların uzun süre müdahale edilmeden kalmasının, kültürel miras açısından geri dönüşü zor kayıplara yol açabileceği değerlendiriliyor.
Metruk Yapılar Güvenlik Endişesine Yol Açıyor
Ekmekçi Mahallesi Muhtarı Numan Karpuz, bölgede 10’un üzerinde metruk yapının bulunduğunu belirterek bu alanların güvenlik sorunu oluşturduğunu söyledi.
Karpuz, kullanılmayan yapıların kontrolsüz biçimde bırakıldığını ve bazı kişilerin bu alanları olumsuz amaçlarla kullandığını öne sürdü. Mahallede güvenlik önlemlerinin artırılmasını isteyen Karpuz, deprem enkazlarının kaldırılması ve yaşam alanlarının yeniden düzenlenmesi gerektiğini ifade etti.
Tarihî tescilli konakların korunmasına dikkat çeken Karpuz, Kültür ve Turizm Bakanlığı ile ilgili kurumların onarım ve restorasyon sürecini başlatmasını beklediklerini dile getirdi.
Mahalle Sakinlerinden Yetkililere Çağrı
Mahalle sakini Mehmet Ceyhan da depremden sonra hasar gören büyük evlerin mevcut durumunun risk oluşturduğunu belirtti.
Hasarlı yapıların ya onarılması ya da güvenli hale getirilmesi gerektiğini söyleyen Ceyhan, özellikle çocuklar ve çevrede yaşayan vatandaşlar açısından tehlikenin sürdüğünü ifade etti.
Bölge sakinleri, kontrolsüz girişlerin engellenmesini, yıkılma tehlikesi bulunan yapıların çevresinde önlem alınmasını ve restorasyon için kapsamlı bir proje hazırlanmasını istiyor.
Kültürel Mirasın Korunması Bekleniyor
Ekmekçi Mahallesi’ndeki tarihî yapıların ayağa kaldırılması, yalnızca mahallenin güvenliği açısından değil, Kahramanmaraş’ın kültürel kimliğinin korunması bakımından da önem taşıyor.
Geleneksel Maraş evleri; taş temel, ahşap işçiliği, geniş avlu ve yüksek duvar gibi özellikleriyle şehrin geçmiş yaşam kültürünü günümüze taşıyor. Bu yapıların restorasyonla yeniden işlevlendirilmesinin, bölgenin turizm potansiyeline de katkı sağlayabileceği değerlendiriliyor.
Mahalle halkı, ilgili kurumların hasar tespit çalışmalarını tamamlamasını, mülkiyet sorunlarını çözmesini ve tescilli yapılar için koruma odaklı bir takvim açıklamasını bekliyor.
Restorasyon Süreci İçin Ortak Çalışma Talebi
Tarihî yapıların korunabilmesi için Kültür ve Turizm Bakanlığı, yerel yönetimler, koruma kurulları ve mülk sahiplerinin koordineli hareket etmesi gerekiyor.
Mahalle sakinleri, çalışmalar başlayana kadar metruk yapılarda düzenli güvenlik denetimi yapılmasını ve tehlikeli alanların girişe kapatılmasını talep ediyor. Ekmekçi Mahallesi’nin yeniden yaşanabilir hale getirilmesi için altyapı, çevre düzenlemesi ve restorasyon çalışmalarının birlikte yürütülmesi bekleniyor.
