Ehliyet almak isteyen binlerce sürücü adayını ilgilendiren direksiyon sınavlarında yeni bir dönem gündemde. Son günlerde kamuoyuna yansıyan bilgilere göre, adayların önceden bildikleri belirli bir parkur üzerinde sınava girmelerine dayanan sistem yerine gerçek trafik koşullarındaki sürüş becerilerini daha fazla öne çıkaracak bir model üzerinde duruluyor.
Yeni sistemle ilgili haberlerde “serbest güzergâh” uygulamasının öne çıktığı belirtiliyor. Buna göre adayın yalnızca belirli manevraları ezberlemesi değil, trafik içerisindeki araç hâkimiyeti, kurallara uyumu, çevre kontrolü ve farklı koşullarda verdiği kararların değerlendirilmesi hedefleniyor.
Sabit Parkur Yerine Gerçek Trafik Deneyimi
Mevcut uygulamada direksiyon eğitimi dersi sınavları, ilgili mevzuata göre izin alınmış güzergâhlarda gerçekleştiriliyor. MEB mevzuatında sınavların akan trafikte uygulamalı olarak yapıldığı ve adayların belirlenen değerlendirme kriterlerine göre değerlendirildiği belirtiliyor.
Gündeme gelen yeni modelde ise sınav güzergâhının ezberlenmesinin önüne geçilmesi amaçlanıyor. Böylece adayın daha değişken trafik şartlarındaki sürüş kabiliyetinin ölçülmesi öne çıkacak.
Park Becerisi Sınavın Önemli Aşamalarından Biri
Yeni sistemle ilgili kamuoyuna yansıyan bilgiler, park uygulamalarında da gerçek trafik koşullarına daha yakın bir değerlendirme modelinin hedeflendiğini gösteriyor.
Ancak “park uygulamasının tamamen kaldırıldığı” yönündeki değerlendirmelere temkinli yaklaşılması gerekiyor. MEB'in direksiyon sınavlarında kullandığı değerlendirme sistemi, araç hâkimiyeti ve manevra becerilerinin ölçülmesini sürdürüyor. Bakanlık, 9 Ocak 2025 sonrasında gerçekleştirilen sınavlarda yeni değerlendirme formlarındaki kazanım ve becerilerin esas alınacağını daha önce duyurmuştu.
Direksiyon Sınavında Ezberin Önüne Geçilmesi Hedefleniyor
Yeni modelin en dikkat çeken yönlerinden biri, sürücü adaylarının sınav güzergâhını önceden ezberleyerek hazırlanmasının önüne geçilmesi.
Sürücü adayının kavşaklarda geçiş hakkına uyup uymadığı, trafik işaretlerine yaklaşımı, şerit kullanımı, ayna kontrolleri, hızını trafik şartlarına göre ayarlaması ve genel araç hâkimiyeti gibi unsurların daha belirleyici olması bekleniyor.
Böylece direksiyon sınavının yalnızca belirli hareketlerin doğru sırayla yapılmasından ziyade adayın günlük trafikte güvenli şekilde araç kullanıp kullanamadığını ortaya koyması amaçlanıyor.
Mevcut Mevzuatta Sınav En Az 40 Dakika
Sosyal medyada ve bazı haberlerde yeni sistemle birlikte sınav süresinin yaklaşık bir saate çıkarılacağı yönünde bilgiler de yer alıyor. Ancak yürürlükteki MEB düzenlemesinde direksiyon eğitimi dersi sınavının her kursiyer için 40 dakikadan az olamayacağı belirtiliyor.
Bu nedenle sınav süresinin bir saate çıkarılması gibi ayrıntılar konusunda MEB tarafından yayımlanacak yeni resmî düzenleme ve uygulama esasları önem taşıyor.
Sürücü Adaylarının Gözü MEB'de
Direksiyon sınavlarında yapılacak değişiklikler, ehliyet almaya hazırlanan adayların eğitim programlarını da doğrudan etkileyebilir.
MEB'in 2026 yılı için yayımlanan direksiyon eğitimi öğretim programında da güncellemeler bulunuyor. B, D1 ve D sertifika sınıflarına ilişkin yeni direksiyon eğitimi programı, Talim ve Terbiye Kurulu tarafından kabul edildi.
Sabit parkur yerine daha değişken trafik koşullarını esas alan sistemin kapsamı, hangi illerde ve hangi tarihten itibaren uygulanacağı ile sınav süresine ilişkin ayrıntıların resmî düzenlemelerle netleşmesi bekleniyor.
