Kahramanmaraş’ın Ekinözü ilçesinde yaşayan vatandaşlar, bağlardan topladıkları üzümleri geleneksel yöntemlerle pekmeze dönüştürüyor. Yeniköy Mahallesi’ne bağlı Kozoğlu mezrasında yürütülen çalışmalar, üzüm hasadından kazanlarda kaynatma aşamasına kadar emek gerektiriyor.
Ekim ayında devam eden pekmez hazırlığında, toplanan üzümlerin önce suyu çıkarılıyor. Ardından odun ateşinde kaynatılan üzüm suyu, pekmez kıvamına getiriliyor. Yöre sakinleri, büyüklerinden öğrendikleri üretim yöntemlerini uygulayarak kışlık tüketimleri ve gelen siparişler için pekmez hazırlıyor.
Bağlarda başlayan mesai, üzümün işlenmesi ve ocak başındaki çalışmalarla sürüyor. Üretimin her aşamasında geleneksel uygulamalar belirleyici oluyor.
Odun Ateşinde Üç Dört Saat Kaynatılıyor
Pekmez yapımının ilk aşamasında bağlardan getirilen üzümler ezilerek suyu çıkarılıyor. Elde edilen üzüm suyu, toprak ocaklarda yakılan odun ateşinin üzerine yerleştirilen kazanlarda kaynatılıyor.
Yaklaşık üç ile dört saat süren kaynatma işleminin ardından ürün pekmez haline geliyor. Böylece bağlardan toplanan üzüm, özellikle kış aylarında tüketilmek üzere hazırlanmış oluyor.
Kozoğlu mezrasında sürdürülen bu çalışma, üzümün toplanmasının ardından da mesainin devam etmesini gerektiriyor. Vatandaşlar, kış boyunca tüketecekleri pekmezi hazırlarken siparişlere de aynı üretim süreciyle karşılık veriyor.
Kuşaktan Kuşağa Aktarılan Pekmez Geleneği
Yöre sakinlerinden Elif Koyun, pekmez yapımını aile büyüklerinden öğrendiklerini anlattı. Üretimin kendileri için geçmişten bugüne taşınan bir gelenek olduğunu belirten Koyun, şunları söyledi:
“Üzüm pekmezi yapıyoruz. Büyüklerimiz ve dedelerimizden kalan bir gelenek.”
Koyun, hazırlık sürecinde üzümleri topladıklarını, ardından ezme ve toprak kullanılarak yapılan işlemlerden geçirdiklerini ifade etti. Üzüm suyunun ocakta ayrıştırılarak pekmeze dönüştürüldüğünü aktardı. Anlattığı üretim süreci, bağdaki hasat ile ocak başındaki çalışmanın birbirini tamamladığını ortaya koyuyor.
Pekmez Fiyatları 800 İle 1000 Lira Arasında
Hazırlanan üzüm pekmezi, evlerde tüketilmesinin yanında sipariş üzerine de satışa sunuluyor. Mezrada pekmezin kilogram fiyatı 800 liradan başlıyor. Üretim yapan Erol Koyun ise satış fiyatlarının 800 ile 1000 lira arasında değiştiğini belirtti.
Atalarından öğrendikleri yöntemlerle pekmez hazırladıklarını anlatan Koyun, ürünü kış boyunca tükettiklerini söyledi. Koyun, şehir içinden de sipariş alabildiklerini ifade etti.
Böylece Kozoğlu mezrasında yapılan pekmez, hem üretici ailelerin kışlık ihtiyacını karşılıyor hem de sipariş veren tüketicilere ulaştırılıyor. Bağlardan kazanlara uzanan çalışma, yöredeki geleneksel pekmez üretiminin sürmesini sağlıyor.
