Kahramanmaraş’ın Tarihi Taşhan Çarşısı’nda 1965 yılından bu yana terzilik yapan 70 yaşındaki Mehmet Gündeşli, 61 yıllık meslek hayatını aynı çatı altında sürdürüyor. Mesleği babasından öğrenen Gündeşli, geleneksel terziliğin usta yetişmemesi nedeniyle giderek kaybolduğunu belirterek, “Bu sanatı yapacak 10 usta çıkmaz” sözleriyle yaşanan değişime dikkat çekti.
Babadan Oğula Uzanan 61 Yıllık Terzilik
Mehmet Gündeşli’nin Taşhan’daki hikâyesi ailesinin meslek geçmişine dayanıyor. Babasının 1951 yılında çarşıya geldiğini anlatan Gündeşli, kendisinin ise 1965 yılında terziliğe başladığını söyledi. O tarihten bu yana aynı mesleği sürdüren Gündeşli, hem Kahramanmaraş’ın ticari hayatındaki değişimin hem de geleneksel terziliğin dönüşümünün tanıklarından biri oldu.
Kültür ve Turizm Bakanlığı kayıtlarına göre Tarihi Taşhan, Kahramanmaraş’ın tarihî ticaret alanındaki çarşı kompleksiyle bütünlük taşıyor. Yolcu hanı olarak kullanılan yapının alt katlarında geçmişte ahır, depo ve servis bölümleri, üst katlarında ise yolcuların konakladığı odalar bulunuyordu. Yapının 16. yüzyıla ait olduğu değerlendiriliyor.
Depremin Ardından Konteynerde Mesleğini Sürdürdü
6 Şubat 2023 depremleri Kahramanmaraş’ın tarihî ticaret bölgelerinde de ciddi hasara neden oldu. Gündeşli de iş yerinin kullanılamaz hale gelmesinin ardından bir süre konteynerde çalışmak zorunda kaldığını anlattı. Restorasyon çalışmalarının tamamlanmasıyla yeniden Taşhan’daki dükkânına dönen Gündeşli, 61 yıllık mesleğini kaldığı yerden sürdürüyor.
Kentteki tarihî çarşıların yeniden ayağa kaldırılması için yürütülen çalışmalar kapsamında Tarihi Kapalı Çarşı da restore edildi. Haziran 2026’da tamamlanan çalışmalarda yaklaşık 2 bin 700 metrekarelik alandaki 140 dükkân ele alındı; 18 dükkân yeniden inşa edilirken 122 dükkânda restorasyon gerçekleştirildi.
Taşhan’ın Yeniden Canlanmasını Bekliyor
Deprem sonrası yapılan düzenlemelerle Taşhan’daki bazı geçiş alanlarının yeniden açıldığını belirten Gündeşli, çarşının eski hareketli günlerine dönebilmesi için iş yerlerinin esnafla dolması gerektiğini söyledi. Tarihî çarşıların yalnızca ticaret yapılan yerler değil, aynı zamanda ustalık bilgisinin kuşaktan kuşağa aktarıldığı alanlar olduğuna dikkat çekti.
Taş yapının doğal özelliklerinden de söz eden Gündeşli, Taşhan’ın özellikle sıcak havalarda serin bir çalışma ortamı sunduğunu ifade etti. Tarihî yapının mimarisinin günümüzde de işlevini koruduğunu belirten Gündeşli, geçmişte bu tür yapıların bölgenin iklim şartları dikkate alınarak inşa edildiğini dile getirdi.
Geleneksel Terzilikte Usta Sorunu Büyüyor
Gündeşli’nin en fazla dikkat çektiği konu ise terzilik mesleğinin geleceği oldu. Uzun yıllar çıraklık, kalfalık ve ustalık sistemiyle devam eden geleneksel terziliğin teknoloji, hazır giyim ve değişen tüketim alışkanlıklarının etkisiyle eski gücünü kaybettiğini ifade etti.
“Terzilik sanatımız şu anda bitmiş durumda. Usta yok” diyen Gündeşli, mesleğe yeni isimlerin yönelmemesinin önemli bir sorun olduğunu söyledi. Teknoloji ağırlıklı ticaret anlayışının yaygınlaştığını belirten deneyimli terzi, geleneksel el sanatlarını sürdürecek ustaların giderek azaldığını kaydetti.
Tarihi Çarşılarla Birlikte Meslekler De Yaşatılıyor
Kahramanmaraş’taki restorasyon çalışmaları tarihî yapıların yeniden kullanıma kazandırılmasını sağlarken, bu yapılarda faaliyet gösteren geleneksel mesleklerin geleceğini de gündeme taşıyor. Taşhan’ın geçmişte kervan ticaretine hizmet eden bir merkezden günümüzde farklı esnaf gruplarının faaliyet gösterdiği bir ticaret alanına dönüşmesi, yapının yüzyıllar boyunca değişen ekonomik hayata uyum sağladığını gösteriyor.
61 yıldır makasının ve dikiş makinesinin başında mesleğini sürdüren Mehmet Gündeşli’nin sözleri ise geleneksel terziliğin karşı karşıya olduğu usta sorununu ortaya koyuyor. Gündeşli, Taşhan’ın yeniden esnafla dolmasını ve hem tarihî çarşının hem de geleneksel mesleklerin gelecek kuşaklara taşınmasını istiyor.
