Kahramanmaraş kent merkezinin en önemli tarihi yapılarından biri olan Kahramanmaraş Kalesi, binlerce yıllık geçmişiyle kentin tarihine tanıklık ediyor. Peki Kahramanmaraş Kalesi’ni kim yaptı ve kale kaç yıllık?
Kültür ve Turizm Bakanlığı kaynaklarına göre kalenin ilk yapımının Geç Hititler dönemine kadar uzandığı değerlendiriliyor. Ancak yapının kesin olarak hangi hükümdar veya kişi tarafından yaptırıldığı bilinmiyor. Kalenin tarihlendirilmesine ilişkin farklı arkeolojik görüşler de bulunuyor.
Kahramanmaraş Kalesi Geç Hititlere Dayanıyor
Kahramanmaraş İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü, kalenin Geç Hititler zamanında yapıldığını belirtiyor. Kale ve çevresinde yapılan çalışmalarda da Geç Hitit döneminden kalan çok sayıda tarihi esere rastlandı.
Bu bilgiler doğrultusunda kalenin geçmişinin yaklaşık 2 bin 800-3 bin yıl öncesine kadar uzandığı değerlendiriliyor.
Kültür Portalı'nda ise çevredeki Hitit kalıntıları dikkate alındığında kalenin MÖ 9. ile 8. yüzyıllar arasında yapılmış olabileceği belirtiliyor. Bunun yanında surların örgü tekniğini esas alan başka bir görüş, mevcut yapının MÖ 1. yüzyıl ile MS 2. yüzyıl arasında Roma döneminde inşa edilmiş olabileceğini öne sürüyor.
Bu nedenle Kahramanmaraş Kalesi için tek bir kesin yapım tarihi veya belirli bir “yaptıran kişi” söylemek mümkün değil.
Maraş Aslanı Kalenin Tarihine Işık Tutuyor
Kalenin Geç Hititlerle bağlantısını gösteren en dikkat çekici tarihi eserlerden biri Maraş Aslanı olarak biliniyor.
Evliya Çelebi’nin 17. yüzyıldaki anlatımlarında Maraş Aslanı’nın kale kapısında bulunduğu ifade ediliyor. Bölgede Geç Hititler dönemine ait başka tarihi eserlerin de bulunması kalenin geçmişinin bu döneme kadar uzandığı görüşünü güçlendiriyor.
Kahramanmaraş, Hititler sonrasında Asur, Med, Pers, Kapadokya Krallığı, Roma ve Bizans gibi farklı siyasi güçlerin hakimiyetine girdi. Kale de bu dönemlerde çeşitli onarım ve eklemelerle kullanılmaya devam etti.
Yavuz Sultan Selim Kaleyi Yeniden Yaptırdı
Kahramanmaraş Kalesi Osmanlı döneminde de kapsamlı müdahaleler gördü.
Kültür ve Turizm Bakanlığı Kültür Portalı'ndaki bilgilere göre kale içerisinde bulunan bir kitabe, Yavuz Sultan Selim’in 1509 yılında kaleyi yeniden yaptırdığını gösteriyor.
Bu nedenle zaman zaman kalenin Yavuz Sultan Selim tarafından yaptırıldığı düşünülse de bu ifade yapının ilk kuruluşu açısından doğru değil. Yavuz Sultan Selim dönemindeki çalışma, binlerce yıllık geçmişi bulunan kalenin yeniden inşası ve düzenlenmesiyle ilgili.
Kale daha sonraki Osmanlı dönemlerinde de onarımlar gördü. Kültür Portalı, Kanuni Sultan Süleyman döneminde gerçekleştirilen bir onarıma ilişkin kitabenin de kale içerisinde bulunduğunu aktarıyor.
Birçok Medeniyet Kalede İz Bıraktı
Kahramanmaraş Kalesi, tarih boyunca şehre hakim olan farklı medeniyetler tarafından kullanıldı.
Geç Hititlerin ardından Asur, Med, Pers, Kapadokya Krallığı, Roma, Bizans, Anadolu Selçuklu ve Osmanlı dönemlerinde kale üzerinde çeşitli tamir ve ilaveler gerçekleştirildi. Cumhuriyet döneminde de tarihi yapının korunmasına yönelik çalışmalar sürdürüldü.
Dikdörtgen planlı yapı yaklaşık 1,70 metre kalınlığındaki surlarla çevrili. Kent merkezindeki yüksek konumu nedeniyle kale tarih boyunca şehrin savunması açısından stratejik önem taşıdı.
Kale Maraş’ın Kurtuluş Mücadelesine De Tanıklık Etti
Kahramanmaraş Kalesi yalnızca antik çağların değil, kentin Milli Mücadele tarihinin de önemli sembollerinden biri oldu.
Kale içerisinde, Fransız işgali sırasında Maraş halkının gösterdiği direnişi yaşatmak amacıyla 1936 yılında Kurtuluş Anıtı dikildi.
Bu özelliğiyle kale, Geç Hititlerden Milli Mücadele yıllarına kadar uzanan geniş bir tarihsel hafızayı aynı alanda barındırıyor.
Kahramanmaraş Kalesi Yeniden Restore Ediliyor
6 Şubat depremlerinde zarar gören Kahramanmaraş Kalesi’nde kapsamlı restorasyon çalışmaları devam ediyor.
Kahramanmaraş Büyükşehir Belediyesi ile Kültür ve Turizm Bakanlığı iş birliğinde yürütülen çalışmalarda depremde hasar gören surlar güçlendiriliyor. Temmuz 2026 itibarıyla iç surlardaki güçlendirme çalışmalarının tamamlandığı, dış surlarda ise çalışmaların sürdüğü açıklandı.
Restorasyon kapsamında ziyaretçi karşılama merkezi ve çevre düzenlemeleri de gerçekleştiriliyor. Çalışmalar tamamlandığında kalenin yeniden kentin önemli tarih ve turizm noktalarından biri olarak ziyaretçilerini ağırlaması hedefleniyor.
Kısacası, Kahramanmaraş Kalesi’ni belirli bir kişinin yaptırdığı kesin olarak bilinmiyor. Resmi kaynaklarda ağırlık kazanan görüş, kalenin ilk olarak Geç Hitit döneminde ortaya çıktığı yönünde. Günümüze ulaşan yapı ise Roma'dan Bizans'a, Selçuklu'dan Osmanlı'ya kadar birçok medeniyetin yaptığı onarım ve eklemelerin izlerini taşıyor.
