Üsküdar Üniversitesi NPİSTANBUL Hastanesi Beslenme ve Diyet Uzmanı Hülya Yiğit İspiroğlu, ergenlik döneminde hızlanan büyümenin enerji ve besin ögesi ihtiyacını artırdığını belirtti. İspiroğlu, bu süreçte D vitamini, demir, B12 ve folik asit eksikliklerine dikkat edilmesi gerektiğini ifade etti.
Ergenlikte yeterli ve dengeli beslenmenin büyüme açısından önem taşıdığını vurgulayan İspiroğlu, besin eksikliklerinin kemik gelişimini, öğrenme süreçlerini ve günlük yaşamı etkileyebildiğini kaydetti.
Hızlı Büyüme Besin İhtiyacını Artırıyor
Bebeklikten sonra büyümenin en hızlı gerçekleştiği dönemin ergenlik olduğunu belirten İspiroğlu, gençlerin beslenme ihtiyaçlarının bu değişime göre değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.
Büyüme sürecinde yalnızca enerji ihtiyacı artmıyor. Protein, vitamin ve minerallerin yeterli miktarda alınması da önem kazanıyor. İspiroğlu, ergenlikte beslenmeyle ilişkili sorunlar arasında obezite, zayıflık ve vitamin-mineral eksikliklerinin bulunduğunu aktardı.
Bu nedenle beslenmenin yalnızca tüketilen yiyecek miktarı üzerinden değerlendirilmemesi gerekiyor. Öğünlerde farklı besin gruplarına yer verilmesi, artan ihtiyaçların karşılanmasına katkı sağlıyor.
D Vitamini Kemik Gelişimini Destekliyor
Ergenlik döneminde kemik gelişiminin hızlandığını hatırlatan İspiroğlu, D vitamininin yeterli düzeyde alınmasının önemine dikkat çekti.
D vitamini, kemiklerin temel yapı taşlarından olan kalsiyumun emilmesine yardımcı oluyor. Eksikliği, ergenlerde kemik ağrısı ve kas güçsüzlüğüyle seyreden osteomalaziye yol açabiliyor. Yağlı balıklar doğal D vitamini kaynakları arasında bulunurken yumurta sarısı daha sınırlı miktarda D vitamini içeriyor.
Güneş ışığı da vücudun D vitamini üretmesinde rol oynuyor. Ancak bu durum, uzun süre korunmasız güneşte kalınması gerektiği anlamına gelmiyor; güneşten yararlanırken cilt sağlığının korunması gerekiyor.
Demir Eksikliği Öğrenme Sürecini Etkileyebiliyor
İspiroğlu, demir eksikliğinde yorgunluk, halsizlik, iştah azalması ve öğrenme güçlüğü görülebileceğini belirtti. Bu belirtiler, ergenlerin günlük faaliyetlerini ve derslere katılımını etkileyebiliyor.
Demir, vücutta oksijen taşınmasında görev alan önemli bir mineral. Demir eksikliğine bağlı kansızlık geliştiğinde güçsüzlük, enerji kaybı, dikkat ve hafıza sorunları ortaya çıkabiliyor. Et ve kuru baklagiller demir içeren besinler arasında yer alıyor. Hayvansal kaynaklı demirin emilimi, bitkisel kaynaklı demire göre daha yüksek olabiliyor.
İspiroğlu, toplumda demir kaynağı olarak bilinen pekmezdeki demirin emilebilirliğinin de hayvansal kaynaklara göre daha düşük olduğunu ifade etti.
B12 Vitamini Kan Ve Sinir Hücrelerinde Görev Alıyor
B12 vitamininin hücre büyümesi ve DNA sentezindeki rolüne değinen İspiroğlu, eksikliğinin bilişsel işlevleri ve duygu durumunu etkileyebileceğini aktardı.
B12 vitamini, kan ve sinir hücrelerinin sağlığının korunmasına katkı sağlıyor. Et, balık, yumurta, süt ve süt ürünleri doğal B12 kaynakları arasında bulunuyor. Bitkisel besinler ise B12 ile zenginleştirilmedikleri sürece bu vitamini doğal olarak içermiyor.
Bu ayrım, özellikle hayvansal besin tüketimi sınırlı olan gençlerin beslenmesi değerlendirilirken önem taşıyor.
Folat İçin Yeşil Yapraklı Sebzeler Öne Çıkıyor
İspiroğlu, folik asidin de DNA sentezi ve hücre büyümesinde görev aldığını belirterek hızlı büyüme döneminde yeterli alımın önemini vurguladı.
Besinlerde doğal olarak bulunan form folat olarak adlandırılıyor. Folik asit ise takviyelerde ve zenginleştirilmiş ürünlerde kullanılan formu ifade ediyor. Koyu yeşil yapraklı sebzeler, kuru baklagiller ve bazı meyveler folat kaynakları arasında yer alıyor.
İspiroğlu’nun değerlendirmeleri, ergenlikte beslenme çeşitliliğinin önemini ortaya koyuyor. Hayvansal protein kaynakları, sebzeler ve kuru baklagillerin dengeli biçimde tüketilmesi, büyüme döneminde farklı besin ögelerinin karşılanmasına yardımcı oluyor.
