Kahramanmaraş'ın tarihi çarşısında yıllardır yankılanan çekiç sesleri, kentin köklü zanaat kültürünü yaşatmaya devam ediyor. Ancak bakırcılık, kalaycılık ve diğer geleneksel el sanatlarının geleceği konusunda ustalar umutlu değil. Ajans344 ekibinin tarihi çarşıda gerçekleştirdiği röportajlarda konuşan esnaf, çırak yetişmemesi nedeniyle mesleklerin birkaç yıl içinde tamamen yok olabileceğini söyledi.
Onlarca yıldır aynı tezgâhta üretim yapan ustalar, gençlerin el sanatlarına ilgi göstermediğini, ailelerin çocuklarını bu mesleklere yönlendirmediğini ve mesleklerin yeni ustalar yetiştiremeden sona doğru ilerlediğini ifade etti.
Yarım Asrı Aşan Tecrübe Aynı Sorunu İşaret Ediyor
55 yıldır bakırcılık mesleğini sürdüren Remzi Uslu, geçmişte birçok mesleğin usta-çırak ilişkisiyle ayakta kaldığını ancak bugün bu geleneğin büyük ölçüde ortadan kalktığını söyledi.
Gençlerin daha çok üniversite eğitimi ve kamu sektörünü tercih ettiğini belirten Uslu, köşkercilik, semercilik ve benzeri birçok geleneksel mesleğin çırak yetişmediği için yok olduğunu ifade etti. Aynı sürecin bugün bakırcılık için de yaşandığını dile getiren Uslu, "Çırak gelmiyor. Bizden sonra bu işi sürdürecek kimse görünmüyor." dedi.
Meslekler Yeni Ustalar Yetiştiremiyor
Yaklaşık 50 yıldır baba mesleğini sürdüren Mustafa isimli usta da tarihi çarşıdaki usta sayısının her geçen yıl azaldığını söyledi.
Mesleğin emek isteyen bir iş olduğunu belirten usta, gençlerin ağır çalışma şartlarını tercih etmediğini ifade ederek, "Biz son nesiliz. Bugün bu işi yapan birkaç kişi kaldı. Biz bıraktığımız zaman bu mesleği devam ettirecek insan bulmak çok zor olacak." sözleriyle yaşanan sorunu özetledi.
"Yerimizi Alacak Kalfa da Usta da Yok"
65 yaşındaki kalay ustası Mahmut Tepebaş ise ömrünü bakırcılık ve kalaycılığa adadığını söyledi.
Tepebaş, bugün en büyük sıkıntının eleman eksikliği olduğunu belirterek, gençlerin farklı mesleklere yöneldiğini dile getirdi. Kalaycılık ve bakırcılıkta yetişen kalfa bulunmadığını ifade eden Tepebaş, "Biz gidersek yerimizi alacak ne kalfa var ne de usta. Mesleklerin geleceği bizi düşündürüyor." dedi.
Eleman Eksikliği Üretimi de Olumsuz Etkiliyor
Tarihi çarşı esnafı yalnızca geleceğe ilişkin kaygı taşımıyor. Mevcut iş yoğunluğunu karşılayacak personel bulamamak da üretimi zorlaştırıyor.
Bir usta, tek başına çalıştığını belirterek özellikle yoğun dönemlerde siparişleri zamanında teslim edemediklerini söyledi. Eskiden kısa sürede tamamlanan işlerin bugün eleman eksikliği nedeniyle haftalar sürebildiğini ifade eden usta, personel yetersizliğinin hem üretimi hem de müşteri memnuniyetini olumsuz etkilediğini dile getirdi.
Asırlık Zanaatlar Geleceğini Arıyor
Kahramanmaraş'ın kültürel kimliğinin önemli parçalarından biri olan bakırcılık, kalaycılık ve diğer geleneksel el sanatları, çırak yetişmemesi nedeniyle kritik bir süreçten geçiyor. Ustalar, bu mesleklerin yalnızca geçim kaynağı değil, aynı zamanda yüzyıllardır yaşatılan kültürel miras olduğunu vurguluyor.
Esnafa göre gerekli ilgi ve destek sağlanmadığı takdirde tarihi çarşıda bugün yankılanan çekiç sesleri gelecekte tamamen susabilir. Yüzyılların bilgi birikimiyle sürdürülen geleneksel zanaatlar ise yeni ustalar yetişmeden tarihin sayfalarında yerini alabilir.
