Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, İtalya Kültür Bakanı Alessandro Giuli ile Denizli’nin Pamukkale ilçesinde bir araya geldi. Heyetler arası görüşmede, Türkiye ile İtalya’nın arkeoloji ve kültürel miras alanındaki ortak çalışmaları değerlendirildi.
Ersoy, görüşmenin ardından Hierapolis Antik Kenti’nde gerçekleştirilen 17. İtalyan Arkeoloji Misyonları Sempozyumu’nun açılışına katıldı. Burada yaptığı konuşmada, iki ülkenin kazı, restorasyon, sergi ve kültür varlıklarının korunmasına yönelik iş birliğinin kapsamını anlattı.
Buluşmanın öne çıkan başlıkları arasında Efes ile Pompei arasında başlatılan diyalog ve Mersin’deki Elaiussa Sebaste Antik Kenti için hazırlanan ortak proje yer aldı.
Efes İle Pompei Arasında Bilimsel İş Birliği
Ersoy, Efes Örenyeri ile Pompei Arkeoloji Parkı arasında bilimsel ve kültürel iş birliğini geliştirmek amacıyla diyalog süreci başlatıldığını açıkladı. Bu adım, Türkiye ile İtalya arasındaki ortak çalışmaların farklı arkeolojik alanlara taşınması hedefinin bir parçası olarak gündeme geldi.
Mersin’de bulunan Elaiussa Sebaste Antik Kenti’ndeki proje için de takvim hedefi paylaşıldı. Ersoy, İtalya Kültür Bakanlığı Arkeoloji Merkez Enstitüsü ile ortaklaşa yürütülmesi planlanan çalışmayı 2027 yılında hayata geçirmeyi amaçladıklarını belirtti.
Kapadokya’da ise Türk ve İtalyan uzmanların kültür varlıklarının korunması üzerinde birlikte çalıştığını aktardı. Bu çalışmaların özellikle duvar resimlerinin konservasyonunu kapsadığını söyledi.
Hierapolis Kazılarına Geleceğe Miras Katkısı
Hierapolis’te İtalyan kazı heyetinin çalışmalarının 70 yıl önce başladığını hatırlatan Ersoy, Geleceğe Miras Projesi kapsamında Pamukkale Üniversitesinden bilim insanlarının da sürece katkı sunduğunu ifade etti.
Türk ve İtalyan araştırmacıların aynı alanda çalışmasını bilgi ve deneyim paylaşımı açısından değerlendiren Ersoy, uluslararası ortaklıkların Türkiye’nin arkeoloji alanındaki bilimsel kapasitesini desteklediğini vurguladı.
Ersoy’un aktardığına göre Arslantepe, Hierapolis, Uşaklı Höyük, Karkamış, Kınık Höyük ve Yumuktepe’de İtalyan bilim insanlarının başkanlığında altı arkeolojik kazı yürütülüyor. Türk üniversitelerinden araştırmacılar bu çalışmaların birçoğunda görev alırken, İtalyan uzmanlar da Türk bilim heyetlerinin projelerine katılıyor.
Kazı Ve Koruma Çalışmaları Birlikte Yürütülüyor
Bakan Ersoy, arkeolojik çalışmaların yalnızca buluntuların ortaya çıkarılmasıyla sınırlı tutulmadığını belirtti. Kazıların; koruma, restorasyon, çevre düzenlemesi, ziyaretçi yönetimi, müzecilik ve bilimsel yayın süreçleriyle birlikte ele alındığını anlattı.
Denizli’deki çalışmalara değinen Ersoy, Hierapolis’te ziyaretçi karşılama ve çevre düzenlemesi, Laodikeia’da restorasyon, Tripolis’te ise planlanan koruma ve ziyaretçi düzenlemelerini örnek gösterdi.
Aşağıseyit, Beycesultan ve Ekşi höyükleri ile Kale-i Tavas, Kolossai ve Attouda’da da farklı tarihsel dönemlere yönelik araştırmaların sürdüğünü aktardı. Selçuklu ve Osmanlı dönemlerine ait mezar taşları ile kitabelerin belgelenmesine yönelik çalışmaların da devam ettiğini söyledi.
Göbeklitepe Sergisinde Yaklaşık 6 Milyon Ziyaretçi
Türkiye ile İtalya arasındaki kültürel ortaklığın müzelere ve sergilere de uzandığını belirten Ersoy, Kolezyum’da düzenlenen “Göbeklitepe: Kutsal Bir Yerin Gizemi” sergisinin yaklaşık 6 milyon ziyaretçiye ulaştığını bildirdi.
Ersoy, bu serginin ardından “Troya ve Roma: Antik Akdeniz’in Mitleri, Efsaneleri ve Hikâyeleri” sergisinin gerçekleştirildiğini aktardı. Türkiye’nin farklı müzelerinden seçilen 221 eserin Roma’da sergilendiğini belirtti.
Söz konusu eserlerin, Anadolu ile İtalya arasındaki tarihsel ilişkileri ziyaretçilere anlattığını ifade eden Ersoy, ortak sergilerin kültürel mirası geniş kitlelerle buluşturduğunu söyledi.
Kültür Varlıklarının Korunmasında Ortak Çalışmalar
Kültür varlığı kaçakçılığıyla mücadele de görüşmelerin gündemindeki alanlar arasında yer aldı. Ersoy, son yıllarda İtalya’da ele geçirilerek Türkiye’ye iade edilen eserleri, iki ülkenin bu konudaki iş birliğinin somut sonuçları olarak değerlendirdi.
Türkiye’deki kazı ve koruma çalışmalarının sürekliliğini sağlamayı hedeflediklerini belirten Ersoy, Türk bilim insanlarının uluslararası araştırmalardaki etkinliğini artırmak istediklerini söyledi. Yabancı bilim heyetleriyle karşılıklı ve kalıcı ortaklıklar geliştirilmesinin de bu yaklaşımın parçası olduğunu ifade etti.
Ersoy, sempozyumun yeni bilimsel araştırmalara ve ortak projelere katkı sunmasını dileyerek Türk ve İtalyan bilim insanlarına, üniversitelere ve ilgili kurumlara teşekkür etti.
