Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanı Burhanettin Duran, İletişim Başkanlığının Ankara’da düzenlediği Türk Dünyası Diyalog Forumu’nun açılışında konuştu. “Fikirden Diyaloğa, İleri” temasıyla gerçekleştirilen forumda Duran, Türk dünyasının iletişim alanındaki iş birliğini ortak yapımlar, dijital içerikler ve düzenli istişare mekanizmalarıyla geliştirmesi gerektiğini belirtti.
Konuşmasında 30 Ekim 1992’de Ankara’da yapılan Türk Dili Konuşan Ülkeler Devlet Başkanları Toplantısı’nı hatırlatan Duran, aynı tarihte düzenlenen forumun fikir ve iletişim alanında yeni bir buluşma zemini oluşturduğunu söyledi. Kurulacak ilişkilerin forumun iki günlük programıyla sınırlı kalmamasını istedi.
Türk Devletleri Teşkilatı Ve Ortak Gelecek Vurgusu
Duran, Türk dünyasının kurumsal iş birliğini değerlendirirken 2009’da Nahçıvan’da atılan temele ve 2021’de İstanbul’da Türk Devletleri Teşkilatı adıyla devam eden yapılanmaya işaret etti. Türk Dünyası 2040 Vizyonu’nun da bu iş birliğinin yönünü belirlediğini ifade etti.
TÜRKSOY, TÜRKPA, Türk Yatırım Fonu ve Uluslararası Türk Akademisinin ortak çalışmalardaki rolüne değinen Duran, Türkiye’nin Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın liderliğinde bu sürece katkı vermeyi sürdüreceğini kaydetti.
Duran’a göre enerji hatları, ticaret yolları ve tedarik zincirleri yeniden şekillenirken Türk dünyasının jeopolitik önemi artıyor. Hazar’dan Avrupa’ya uzanan enerji bağlantıları ile Orta Koridor’un demir yolları, limanları ve lojistik merkezleri bu süreçte öne çıkıyor.
Yapay Zekâda Türk Dili Modelinin Önemi
Konuşmasının dijital iletişim bölümünde Duran, yapay zekâ modellerinin beslendiği kaynakların güvenilirliğine dikkati çekti. Türk dünyasının kendi dillerinde ve kaynaklarına dayanan nitelikli içerikler üretmesi gerektiğini belirterek bu içeriklerin yapay zekâ sistemlerinde yer bulmasının önemini vurguladı.
Erdoğan’ın Türk dili modeli çağrısını bu çerçevede değerlendiren Duran, dijital ortamda Türk dünyasına ilişkin anlatıların oluşturulmasında ortak sorumluluk üstlenilmesi gerektiğini söyledi.
Duran, 34 harfli Ortak Türk Alfabesi önerisi üzerindeki uzlaşının da ortak hafızanın okunabilirliği açısından önem taşıdığını ifade etti. Dil, veri ve içerik üretimini birlikte ele alarak ortak anlatım imkânlarının geliştirilmesi çağrısında bulundu.
Ortak Film, Dizi Ve Belgesel Üretimi Çağrısı
Türk dizilerinin farklı ülkelerde geniş izleyici kitlelerine ulaştığını belirten Duran, Azerbaycan, Kazakistan, Kırgızistan ve Özbekistan sinemalarının uluslararası festivallerdeki görünürlüğüne de değindi.
Bu birikimin ortak yapımlarla geliştirilmesini isteyen Duran, Türk dünyasının hikâyelerinin birlikte hazırlanacak film, dizi ve belgeseller aracılığıyla anlatılmasını önerdi. Ortak bir medya ekosistemi oluşturulmasını da bu hedefin parçalarından biri olarak değerlendirdi.
Duran, forum kapsamındaki medya ve iletişim oturumlarının kurumlar arasında ortak bir iletişim dili kurulmasına katkı sunmasını beklediğini dile getirdi.
Dezenformasyona Karşı Eş Zamanlı Mücadele
Duran, yanlış bilginin düşük maliyetle üretilebildiğini, doğrulamanın ise emek gerektirdiğini belirtti. İletişim Başkanlığı bünyesinde 2022’de kurulan Dezenformasyonla Mücadele Merkezini hatırlatarak Türk dünyasına yönelik yanıltıcı içeriklere karşı ortak hareket edilmesi gerektiğini söyledi.
Dezenformasyonu Türk dünyası açısından kolektif bir güvenlik meselesi olarak nitelendiren Duran, teyit çalışmalarının tek bir kurumun sorumluluğuyla sınırlı kalmamasını istedi. Bişkek’te ortaya çıkan bir dezenformasyona Bakü, Taşkent, Astana ve Ankara’dan eş zamanlı yanıt verilebilmesini örnek gösterdi.
Tarihsel Birikimden Düzenli İstişareye
Duran, Kaşgarlı Mahmud’un Divanu Lugati’t-Türk eseri ile İsmail Gaspıralı’nın Tercüman gazetesini, Türk dünyasının dil ve fikir bağlarını güçlendiren tarihsel örnekler olarak anlattı. Gaspıralı’nın “Dilde, fikirde, işte birlik” anlayışının dijital çağda da önemini koruduğunu belirtti.
Forumun bu birikimi günümüzün iletişim imkânlarıyla buluşturmasını isteyen Duran, görüşmelerin kalıcı ilişkilere ve düzenli istişare mekanizmalarına dönüşmesi temennisinde bulundu.
