Fransa Senatosu, basın kuruluşları ile haber ajanslarının dijital platformlardan telif bedeli almasını kolaylaştıran düzenlemeyi 19 Kasım 2026’da kabul etti. Ulusal Meclisin 12 Kasım’da onayladığı metin, Senatonun oylamasıyla parlamentodan geçti. Türkiye’de ise çevrimiçi haber içeriklerine ilişkin telif teklifi TBMM’de komisyon aşamasında bulunuyor.
Fransa mevcut haber telifi kurallarını güçlendirdi
Fransa, basın yayıncıları ve haber ajanslarına dijital ortamda kullanılan içerikleri için bedel talep etme hakkını 2019’da tanıdı. Yeni düzenleme, bu hakkın uygulanmasını kolaylaştırmayı amaçlıyor. Google ve Meta gibi dijital platformların, haber içeriklerinin kullanımına ve telif bedelinin hesaplanmasına ilişkin bilgileri yayıncılarla paylaşması öngörülüyor. Kullanım verileri her yıl güncellenecek.
Telif anlaşmazlıklarında Arcom devreye girebilecek
Haber ajansları ve yayıncılar, istedikleri bilgileri 30 gün içinde alamazsa Fransa’nın görsel-işitsel ve dijital iletişim düzenleyicisi Arcom’a başvurabilecek. Kurum, gerekli bilgilerin paylaşılmasını isteyebilecek.
Telif bedeli için yapılan görüşmelerde de bir süre sınırı var. Müzakere talebinden itibaren üç ay içinde anlaşma sağlanamazsa taraflardan biri Arcom’a başvurabilecek. Kurum, teklifleri değerlendirecek ve gerektiğinde ödenecek bedeli belirleyecek.
Türkiye’de haber telifi teklifi komisyonda
Dijital Telif ve Çevrimiçi Haber İçerikleri Hakkında Kanun Teklifi, 10 Şubat 2026’da TBMM Başkanlığına sunuldu. Teklif, dijital platformların kullandığı haber içerikleri karşılığında medya kuruluşlarına pay verilmesini ve pazarlık sürecinin şeffaf yürütülmesini amaçlıyor. 21 Kasım itibarıyla teklifin Meclis kayıtlarındaki durumu “komisyonda” olarak görünüyor.
TBMM Dijital Mecralar Komisyonu Başkanı Nazım Elmas da haber içeriklerinin kullanımına göre ücret belirleyen bir model üzerinde çalışıldığını ifade etti. Elmas, Basın İlan Kurumu, İletişim Başkanlığı, Rekabet Kurumu ve basın kuruluşlarının hazırlanan yapıda birlikte çalışmasının planlandığını belirtti.
Ödeme hesabında kullanım verileri ve yerel basın
Komisyondaki teklifte telif bedelinin öncelikle platformlarla medya kuruluşları arasındaki görüşmelerde belirlenmesi öngörülüyor. Taraflar anlaşamazsa haberin üretim maliyeti, platformdaki görüntülenme ve etkileşim verileri ile yayıncıya sağlanan trafik gibi ölçütler dikkate alınacak. Teklif, toplu telif gelirlerinin dağıtımında yerel ve bölgesel medya kuruluşlarının gözetilmesini de içeriyor.
Yapay zekâ destekli hizmetlerin haber içeriklerini nasıl kullandığı da hazırlıkların gündeminde. Bu hizmetlere hangi koşullarda ödeme yükümlülüğü getirileceği, yürütülen çalışmanın sonucunda netleşecek.