Türkiye’nin yakın tarihindeki en büyük afetlerden biri olan 17 Ağustos 1999 Marmara Depremi’nin 27. yılı dolayısıyla deprem güvenliği yeniden gündeme geldi. Merkez üssü Kocaeli’nin Gölcük ilçesi olan 7,4 büyüklüğündeki deprem saat 03.02’de meydana gelmiş ve yaklaşık 45 saniye sürmüştü. Meclis araştırma raporuna göre depremde 18 bin 373 kişi hayatını kaybetmiş, 48 bin 901 kişi yaralanmıştı.
Yer bilimci Prof. Dr. Naci Görür, yıldönümü öncesinde TGRT Haber Özel Haber Şefi Bengü Sarıkuş’a yaptığı değerlendirmelerde İstanbul ve Marmara Bölgesi için dikkat çeken uyarılarda bulundu. Görür, Türkiye’de deprem hazırlığı konusunda bazı çalışmalar yapılmasına rağmen gelinen noktanın yeterli olmadığını söyledi.
“Kırılmayan Yer Marmara Denizi”
Kuzey Anadolu Fayı’nın büyük bölümünde geçmişte büyük depremler meydana geldiğine dikkat çeken Görür, Marmara Denizi içerisindeki bölümü işaret etti.
Görür, 1912 yılında Şarköy, 1999 yılında ise Kocaeli bölümünün kırıldığını belirterek, iki bölge arasında kalan Marmara Denizi içerisindeki kesimin kırılmadığını ifade etti. Görür, bu nedenle Marmara’daki deprem tehlikesinin devam ettiğini söyledi.
Depremin kesin zamanının bilinemeyeceğini vurgulayan Görür, Marmara’daki fayın gelecekte deprem üretmesinin beklendiğini ve hazırlıkların buna göre yapılması gerektiğini kaydetti.
İstanbul’da En Riskli Bölgeleri Açıkladı
İstanbul’da olası bir depremden en fazla etkilenebilecek alanlara ilişkin değerlendirmelerde bulunan Görür, Avrupa Yakası’nda sahile yakın ilçelere dikkat çekti.
Bu bölgelerde zeminin daha genç çökellerden oluştuğunu, yeraltı suyunun yüksek olduğunu ve fay hattına yakınlığın riski artırdığını belirten Görür, Avrupa Yakası’nın sahile yakın batı kesimlerinde hasar riskinin daha yüksek olduğunu söyledi. Anadolu Yakası’nda ise E-5’in kuzeyinde, denizden uzak kesimlerin göreceli olarak daha sağlam olduğuna işaret etti.
İlk 24 Saat İçin Çarpıcı Uyarı
Görür, İstanbul’da büyük bir deprem meydana gelmesi halinde yalnızca bina yıkımlarının değil, kent yaşamının tamamını etkileyebilecek sorunların ortaya çıkabileceğini belirtti.
Olası depremde trafiğin durma noktasına gelebileceğini, hastanelerin kapasitesinin zorlanacağını, büyük yangınların çıkabileceğini, kara ve demir yolları ile tünellerin hasar görebileceğini ifade eden Görür, hazırlıkların yalnızca yapı stoku üzerinden yürütülmemesi gerektiğini söyledi.
“Kentsel Dönüşüm Tek Başına Yeterli Değil”
Türkiye’de yapı stokunun iyileştirilmesi ve kentsel dönüşüm konusunda çalışmalar yapıldığını belirten Görür, buna rağmen bir kenti yalnızca binaları dönüştürerek depreme hazırlamanın mümkün olmadığını vurguladı.
Görür’e göre yönetim, halk, altyapı, yapı stoku, çevre ve ekonomi birlikte ele alınmalı. Deprem dirençli kentlerin oluşturulmasının can ve mal kaybını en aza indirecek en önemli adım olduğunu belirten Görür, İstanbul’un bütüncül bir yaklaşımla depreme hazırlanması gerektiğini ifade etti.
Marmara İçin Hazırlık Çağrısı
Görür’ün açıklamaları, 17 Ağustos 1999 depreminin 27. yılı öncesinde olası Marmara depremine ilişkin tartışmaları yeniden gündeme taşıdı. Bilimsel çalışmalar da Marmara Denizi’ndeki Kuzey Anadolu Fayı segmentlerinin önemli deprem potansiyeli taşıdığına işaret ediyor. 2026’da yayımlanan bir çalışma, özellikle İstanbul’un güneybatısındaki Orta Marmara segmentini deprem açısından dikkatle izlenmesi gereken alanlardan biri olarak değerlendiriyor.
