Türk Devletleri Teşkilatı (TDT) bünyesinde geliştirilen ortak küp uydu TDT-SAT’ın, 2027 yılının ikinci yarısında uzaya gönderilmesi hedefleniyor. Türkiye, Kazakistan ve Özbekistan’ın da katkı sunduğu proje, yer gözlemi yapılmasını ve yeni teknolojilerin uzay ortamında denenmesini amaçlıyor. Fırlatmanın Kazakistan’daki Baykonur Uzay Üssü’nden gerçekleştirilmesi planlanıyor.
Ortak uydunun geliştirme merkezi Astana
TDT-SAT’ın geliştirme çalışmaları, Kazakistan’ın başkenti Astana’da faaliyet gösteren Ghalam şirketinde yürütülüyor. TDT üyesi ülkelerin iş birliğiyle hazırlanan proje, 12U formatındaki bir küp uyduya dayanıyor.
Çalışmalar, uzay aracının geliştirilmesiyle birlikte işletilmesine yönelik hazırlıkları da kapsıyor. Proje aracılığıyla ülkelerin teknik deneyimlerini paylaşması ve uydu teknolojileri alanında ortak çalışma kapasitesini artırması amaçlanıyor. Bu süreç, bölgesel uzay iş birliğinin uygulamadaki örneklerinden birini oluşturuyor.
550 kilometre yükseklikte görev yapacak
Yaklaşık 16 kilogram ağırlığındaki uydunun, Dünya’dan 550 kilometre yükseklikte Güneş eşzamanlı yörüngeye yerleştirilmesi öngörülüyor. Planlanan görev süresi ise yaklaşık iki yıl.
Uydu üzerindeki optik sistemle yeryüzü görüntüleri alınacak. Yer gözlem verilerinin özellikle TDT bölgesine yönelik çalışmalarda kullanılması hedefleniyor. Uydunun yer istasyonu da Astana’da bulunacak. Böylece geliştirme faaliyetleri ile yer altyapısı aynı şehirde yürütülecek.
Yeni teknolojiler uzay ortamında denenecek
TDT-SAT, uydu alt sistemlerinde kullanılacak teknik çözümlerin yörüngede sınanmasına da imkân sağlayacak. Uzay koşullarında yapılacak denemelerle bu sistemlerin çalışma performansı değerlendirilecek.
Projenin hedefleri arasında, gelecekteki ortak uzay çalışmalarına aktarılabilecek deneyimin geliştirilmesi bulunuyor. Uydu geliştirme ve işletme süreçlerinde edinilecek birikimin, üye ülkeler arasındaki teknik iş birliğini desteklemesi bekleniyor.
Uzay iş birliği için ortak çerçeve
Türkiye, Azerbaycan, Kazakistan ve Özbekistan temsilcileri, Antalya’da 5–9 Ekim tarihlerinde düzenlenen 77. Uluslararası Uzay Kongresi kapsamında bir çerçeve sözleşme imzaladı.
Sözleşme; uzay teknolojileri, uydu geliştirme, bilimsel araştırmalar, sanayi iş birliği ve uzman yetiştirilmesi alanlarında ortak çalışmaların temelini oluşturuyor. TDT-SAT’tan kazanılacak deneyimin daha geniş kapsamlı projelere taşınması da bu çerçevenin hedefleri arasında yer alıyor. Ülkeler arasında bilgi paylaşımının ve üretim yetkinliklerinin geliştirilmesi öngörülüyor.
