Türkiye'nin Kahraman unvanını alan tek şehri olan Kahramanmaraş 12 Şubat 1920 yılında 22 gün güren bir savaşın sonunda Fransız işgalinden kurtuldu. 106 yıl önce yazılan bu kurtuluş destanı bugünde hafızalarda yer tutmaya devam ediyor.
KAHRAMANMARAŞ 106 YIL ÖNCE KURTULDU
Anadolu topraklarının işgal altına girdiği dönemde, Maraş halkı bağımsızlık karakterinden ödün vermeyen duruşuyla Milli Mücadele'nin seyrini değiştirdi. İşgal sürecindeki gerilim, 31 Ekim 1919 tarihinde Uzunoluk Hamamı önünde yaşanan Sütçü İmam Olayı ile tırmanışa geçti. Fransız-Ermeni lejyonerlerinin Türk kadınlarına el uzatması üzerine silahına sarılan Sütçü İmam, attığı ilk kurşunla direniş ateşini yaktı. Bu olaydan kısa bir süre sonra, 27 Kasım 1919'da Agop Hırlakyan'ın evinde verilen bir davette Türk bayrağının kaleden indirilmesi bardağı taşıran son damla oldu. Ulu Cami İmamı Rıdvan Hoca'nın 'Kalesinde bayrağı dalgalanmayan ülkede cuma namazı kılınmaz' şeklindeki tarihi çıkışı üzerine halk kaleye hücum ederek bayrağı yeniden göndere çekti.
KURTULUŞ MÜCADELESİ 22 GÜN 22 GECE SÜRDÜ
Şehirdeki çatışmalar, Fransız General Kerret'in 21 Ocak 1920 Çarşamba günü Pazarcık ve Türkoğlu taraflarındaki olayları görüşmek bahanesiyle şehrin ileri gelenlerini karargâha çağırmasıyla savaşa dönüştü. Generalin toplantıda hakaretler savurarak Mutasarrıf Vekili Cevdet Bey ve Jandarma Komutanı İsmail Hakkı Bey gibi isimleri alıkoyması üzerine halk ve çeteler silahlandı. Maraş Kuvay-ı Milliye Reisi Arslan Bey, durumu haber alır almaz bir beyanname yayınlayarak savaşı resmen başlattı. Tam 22 gün 22 gece süren bu amansız mücadelede Evliya Efendi Taşhan savunmasında şehit düşerken; Mıllış Nuri, Çuhadar Ali ve Yörük Selim gibi yüzlerce kahraman ön saflarda yer aldı. Maraşlılar, 'Maraş bize mezar olmadan düşmana gülzar olmaz' diyerek, stratejik noktaları savunmak uğruna kendi evlerini yakarak düşmana geçit vermedi.
FRANSIZ GENERAL SESSİZCE KAÇTI
Şehirde yaşanan şiddetli çatışmalar ve halkın gösterdiği direnç karşısında Fransız İşgal Kuvvetleri Komutanı General Kerret, elindeki teknik imkanlara ve silahlara rağmen şehri teslim alamayacağını anladı. 11 Şubat 1920 gecesi sahte bir saldırı planı hazırlayan Kerret, geri çekilme kararı aldı. Çekilme sırasında ses çıkmaması için atların ayaklarına keçe bağlatan Fransız komutan, askerlerinin bir kısmını ve işbirliği yaptığı Ermeni grupları habersizce şehirde bırakarak bölgeden ayrıldı. 12 Şubat sabahı Fransızların kışlayı ateşe verip kaçtığını gören Arslan Bey ve Maraş halkı, büyük bir zafer kazandıklarını ilan etti.
İSTİKLAL MADALYASI VE 'KAHRAMAN' UNVANI
Kazanılan bu zafer, Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından da takdirle karşılandı. 1925 yılında TBMM, kurtuluş mücadelesine katılanların ismini istediğinde, şehrin ileri gelenleri 'Maraş'ın kurtuluşunda tüm fertler savaşmıştır' cevabını verdi. Bunun üzerine 5 Nisan 1925 tarihinde şehre Kırmızı Şeritli İstiklal Madalyası verildi. Destansı mücadelesiyle tarihe geçen şehre, daha sonra 7 Şubat 1973 tarihinde yine TBMM tarafından 'Kahraman' unvanı layık görüldü.
