Kahramanmaraş'ın tarihî geçmişiyle dikkat çeken ilçelerinden Afşin, bugünkü adını 1944 yılında aldı. Binlerce yıllık yerleşim geçmişine sahip olan ilçe, tarih boyunca farklı medeniyetlerin egemenliğinde kaldı ve çeşitli isimlerle anıldı. Günümüzde kullanılan Afşin adının ise Büyük Selçuklu döneminin önemli komutanlarından Afşin Bey'in hatırasını yaşatmak amacıyla verildiği kabul ediliyor.
Afşin-Elbistan Ovası'nın batısında, Binboğa Dağları'nın eteklerinde kurulan yerleşim, tarih boyunca Anadolu'nun önemli geçiş bölgelerinden biri oldu. Eski çağlarda Arabissos, sonraki dönemlerde Efsus ve Yarpuz gibi isimlerle anılan ilçe, Cumhuriyet döneminde yapılan idari düzenlemeyle bugünkü kimliğine kavuştu.
AFŞİN İSMİ SELÇUKLU KOMUTANINDAN GELİYOR
Afşin adının kökeni, 11. yüzyılda Anadolu'da askerî faaliyetler yürüten Selçuklu komutanı Afşin Bey'e dayanıyor.
Sultan Alp Arslan döneminde Anadolu'ya düzenlenen seferlere katılan Afşin Bey, Malatya, Elbistan ve çevresindeki askerî faaliyetlerle ilişkilendirilen önemli komutanlar arasında yer alıyor.
Türklerin Anadolu'daki hâkimiyetinin güçlenmesinde rol oynayan komutanın adı, yüzyıllar sonra ilçeye verilerek yaşatıldı.
Böylece uzun yıllar Efsus olarak bilinen yerleşim, Cumhuriyet döneminde Afşin adıyla anılmaya başlandı.
Bununla birlikte tarih araştırmalarında, Afşin adının daha eski yer adlarıyla dilsel bağlantısı olabileceğine ilişkin farklı değerlendirmeler de bulunuyor. İlçeye 1944 yılında ad verilirken Afşin Bey'in esas alındığı ise kabul edilen tarihî açıklama olarak öne çıkıyor.
AFŞİN'İN ESKİ ADI EFSUS VE YARPUZ'DU
Afşin'in geçmişte kullandığı isimler, bölgenin tarihî ve kültürel değişimini yansıtıyor.
Antik dönemlerde Arabissos olarak bilinen yerleşim, sonraki yüzyıllarda Efsus adıyla tanındı. Halk arasında ise Yarpuz veya Yarpız isimleri kullanıldı.
Özellikle Efsus adı, Osmanlı döneminde resmî kayıtlarda yer aldı. İlçe, uzun yıllar bu isimle anılmaya devam etti.
Farklı dönemlerde kullanılan bu isimler, bölgedeki siyasi hâkimiyet değişikliklerinin yanı sıra dil ve kültür etkileşiminin de izlerini taşıyor.
Bugün Afşin olarak bilinen yerleşimin tarihî geçmişi araştırıldığında Arabissos, Efsus ve Yarpuz adlarıyla karşılaşılması bu nedenle önem taşıyor.
1944 YILINDA AFŞİN ADINI ALDI
Afşin'in bugünkü adıyla idari kimlik kazanması, Cumhuriyet dönemine rastlıyor.
Daha önce Elbistan'a bağlı bir bucak merkezi olan Efsus, 2 Ağustos 1944 tarihinde çıkarılan 4642 sayılı kanunla ilçe statüsüne kavuştu.
Aynı yıl yerleşimin adı, Selçuklu komutanı Afşin Bey'in anısını yaşatmak amacıyla Afşin olarak değiştirildi.
Bu karar, ilçenin idari tarihinde önemli bir dönüm noktası oldu. Böylece tarih boyunca farklı isimlerle bilinen yerleşim, Türkiye Cumhuriyeti'nin bir ilçesi olarak Afşin adıyla resmî kayıtlara geçti.
AFŞİN'İN TARİHİ BİNLERCE YIL ÖNCESİNE UZANIYOR
Afşin'in geçmişi yalnızca Selçuklu ve Osmanlı dönemleriyle sınırlı değil.
Bölgedeki yerleşim tarihinin milattan önce 4000'li yıllara kadar uzandığı belirtiliyor. Hititler, Asurlular, Persler, Romalılar ve Bizanslılar gibi farklı medeniyetler, çeşitli dönemlerde bu coğrafyada etkili oldu.
Anadolu'nun Türk hâkimiyetine girmesiyle birlikte Afşin ve çevresi de yeni bir siyasi ve kültürel döneme girdi.
Sonraki yüzyıllarda Dulkadiroğulları Beyliği ve Osmanlı yönetimi altında bulunan bölge, Cumhuriyet'in ilanından sonra idari yapılanmasını sürdürdü.
İlçenin tarihî geçmişi, yalnızca eski isimlerinde değil, günümüze ulaşan kültürel mirasında da kendisini gösteriyor.

ESHAB-I KEHF KÜLLİYESİ TARİHÎ KİMLİĞİYLE ÖNE ÇIKIYOR
Afşin'in tarihî ve kültürel kimliğinde Eshab-ı Kehf Külliyesi önemli bir yere sahip.
Yedi Uyurlar olarak da bilinen Eshab-ı Kehf anlatısıyla ilişkilendirilen bölge, yüzyıllardır dinî ve kültürel açıdan önem taşıyor.
İlçedeki külliye, farklı dönemlere ait mimari özellikleri ve tarihî geçmişiyle dikkat çekiyor. Eshab-ı Kehf anlatısının geçtiği yere ilişkin farklı coğrafi görüşler bulunsa da Afşin, bu geleneğin Anadolu'daki önemli merkezlerinden biri olarak kabul ediliyor.
Bugün Afşin adı, hem Selçuklu döneminin izlerini hem de binlerce yıllık yerleşim tarihini bir arada taşıyor.
Bir zamanlar Arabissos, Efsus ve Yarpuz adlarıyla tanınan ilçe, 1944 yılından bu yana Afşin ismiyle Kahramanmaraş'ın tarihî mirasının önemli parçalarından biri olmayı sürdürüyor.