Kahramanmaraş Bakırcılar Çarşısı’nda çalışan 52 yaşındaki Orhan Kavasoğlu, çocuk yaşta öğrendiği bakırcılığı 45 yıldır sürdürüyor. Yedi yaşında çırak olarak girdiği meslekte kalfalık ve ustalık dönemlerini geride bırakan Kavasoğlu, geleneksel yöntemlerle bakır kazan üretiyor.
Üretimde makineleşmenin yaygınlaşmasına rağmen el işçiliğinden vazgeçmeyen usta, yıllar içinde edindiği deneyimi her kazanına aktarıyor. Mesleğinden elde ettiği gelirle beş çocuğunu okutan Kavasoğlu, bugün aynı işi öğretebileceği çırak bulmakta güçlük çekiyor.
Bir kazanın yapımı üç günü buluyor
Kavasoğlu’nun ürettiği kazanlar, Türkiye’nin farklı bölgelerinde faaliyet gösteren gıda üreticileri tarafından kullanılıyor. Lokum, helva, pekmez, şekerleme ve dondurma üretimi, bu kazanların kullanım alanları arasında yer alıyor.
Ustanın verdiği bilgiye göre bir kazanın hazırlanması iki ila üç gün sürüyor. Bakırın biçimlendirilmesi sırasında aynı parçaya binlerce kez çekiç vuruluyor. Her aşama dikkat, sabır ve mesleki birikim gerektiriyor.
Kavasoğlu, ortaya çıkan ürünün yalnızca kullanılan bakırdan ibaret olmadığını belirtiyor. Kazanın tamamlanmasında harcanan zamanın ve yıllar içinde kazanılan ustalığın da önemli payı bulunduğunu anlatıyor.
Değişen talepler üretime yansıyor
Bakır kazanların kullanım alanlarında zaman içinde değişiklik yaşandığını dile getiren Kavasoğlu, geçmişte askeri birlikler ve cezaevleri için de yemek kazanları hazırladıklarını aktarıyor.
Bu alanlarda paslanmaz çelik ürünlerin yaygınlaşmasıyla bakır kazanlara yönelik talebin değiştiğini ifade ediyor. Buna karşın çeşitli gıda ürünlerinin hazırlanmasında kullanılan kazanları geleneksel yöntemlerle üretmeye devam ediyor.
Kavasoğlu, fabrikasyon üretimin yaygınlaştığı bir dönemde el işçiliğine dayalı mesleğini sürdürmek için çalışıyor. Her kazanın arkasında yoğun fiziksel emek bulunduğunu vurguluyor.
Çırak bulamamak geleceğe dair kaygı yaratıyor
Kavasoğlu’nun mesleğiyle ilgili en büyük endişesi, ustalığını aktarabileceği gençlere ulaşamamak. Gençlerin el sanatlarına yeterince yönelmediğini düşünen bakır ustası, biriktirdiği bilginin gelecek kuşaklara taşınmasını istiyor.
Mesleğin ustalarla birlikte kaybolmasından kaygı duyduğunu belirten Kavasoğlu, gücü yettiği sürece üretimi sürdüreceğini ifade ediyor. Bakırcılığın devamı için yeni çırakların yetişmesi gerektiğine dikkat çekiyor.
Beş çocuğunu bakırcılık yaparak okuttu
Ham madde giderlerinin yanında işçiliğin de üretim maliyetinde belirleyici olduğunu anlatan Kavasoğlu, emeğinin karşılığını tam olarak almanın kolay olmadığını söylüyor.
Buna rağmen mesleğine bağlılığını koruyan usta, beş çocuğunun üniversite eğitimlerini tamamlayıp yuvalarını kurduğunu belirtiyor. Yıllardır ailesinin geçimini bakırcılıkla sağlayan Kavasoğlu, dürüst çalışmayı ve alın teriyle kazanmayı önemsediğini dile getiriyor.
