Kahramanmaraş Bakırcılar Çarşısı’nda çalışan 52 yaşındaki Orhan Kavasoğlu, çocuk yaşta öğrendiği mesleğini çekiç ve el emeğiyle sürdürüyor. Yedi yaşında çırak olarak girdiği meslekte 45 yılı geride bırakan Kavasoğlu, Türkiye’nin farklı bölgelerindeki gıda üreticilerine bakır kazan hazırlıyor. Usta, üretime devam ederken bilgi ve deneyimini aktaracağı çırak bulmakta güçlük çekiyor.
Çıraklıktan Ustalığa Uzanan 45 Yıllık Emek
Orhan Kavasoğlu’nun bakırla tanışması, henüz yedi yaşındayken başladı. Çıraklık döneminin ardından kalfalığa, daha sonra ustalığa geçen Kavasoğlu, çalışma hayatını Bakırcılar Çarşısı’nda sürdürüyor.
Yıllar boyunca yaptığı kazanlarla ailesinin geçimini sağlayan usta, beş çocuğunu da bu meslekten elde ettiği gelirle okuttuğunu anlattı. Çocuklarının üniversite eğitimlerini tamamlayıp kendi yuvalarını kurduğunu belirten Kavasoğlu, ilerleyen yıllara rağmen tezgâhının başından ayrılmadı.
Bir Bakır Kazanın Yapımı Günler Sürüyor
Kavasoğlu’nun geleneksel yöntemlerle hazırladığı kazanlar; lokum, helva, pekmez, şekerleme ve dondurma üretiminde kullanılıyor. Farklı gıda ürünlerinin hazırlanmasında değerlendirilen kazanların ortaya çıkması, yoğun işçilik ve dikkat gerektiriyor.
Bir kazanın yapımının iki ile üç gün arasında sürdüğünü söyleyen Kavasoğlu, bakıra biçim vermek için sayısız çekiç darbesi vurduğunu anlattı. Üretimin her aşamasında yıllar içinde kazandığı deneyimden yararlanan usta, el işçiliğinin meslekteki yerini koruduğunu ifade etti.
Kavasoğlu’na göre bir kazanın tamamlanması, kullanılan malzemenin yanı sıra ustanın zamanını, gücünü ve sabrını da gerektiriyor.
Paslanmaz Çelik Kazanlar Kullanım Alanını Değiştirdi
Üretim alışkanlıklarındaki değişim, bakır kazanlara yönelik talebi de etkiledi. Kavasoğlu, geçmişte askerî birlikler ve cezaevleri için yemek kazanları ürettiklerini belirtti.
Bu alanlarda bakırın yerini büyük ölçüde paslanmaz çeliğin aldığını anlatan usta, günümüzde çalışmalarını bakır kazan kullanan gıda üreticileri için sürdürüyor. Fabrikasyon üretimin yaygınlaşmasına rağmen kendi tezgâhında geleneksel yöntemleri uygulamaya devam ediyor.
Mesleğin Geleceğinde Çırak Eksikliği Öne Çıkıyor
Kavasoğlu’nun en büyük kaygısı, ustalığını devredecek gençlerin yetişmemesi. Gençlerin el sanatlarına yeterince yönelmediğini düşünen bakır ustası, çırak bulmakta zorlandığını dile getirdi.
Bakırcılığın gelecek kuşaklara aktarılmasını isteyen Kavasoğlu, mesleğin ustalarla birlikte kaybolmasından endişe ediyor. Sağlığı ve gücü elverdiği sürece çalışmayı sürdüreceğini belirten usta, yılların birikiminin yeni ustalara aktarılmasını önemsiyor.
Kazancın Temelinde Emek ve Dürüstlük Var
Üretim maliyetlerinde ham madde kadar işçiliğin de belirleyici olduğunu anlatan Kavasoğlu, verdiği emeğin karşılığını tam olarak almanın kolay olmadığını söyledi.
Buna rağmen mesleğini bırakmayı düşünmeyen usta, çalışma hayatında dürüst kazancı esas aldığını vurguladı. Beş çocuğunun eğitimini bakırcılıkla karşılayan Kavasoğlu için tezgâhının başında geçirdiği yıllar, ailesinin geçimiyle birlikte mesleğini sürdürme çabasını da ifade ediyor.
