Kahramanmaraş denildiğinde akla tekstil, dondurma ve tarhananın yanı sıra kuyumculuk da geliyor. Kent, uzun yıllardır Türkiye’nin önemli altın işleme ve takı üretim merkezlerinden biri olarak öne çıkıyor.
Kahramanmaraş’ın kuyumculuktaki gücü yalnızca kentteki kuyumcu mağazalarının sayısından kaynaklanmıyor. Şehir, özellikle altını işleyerek takıya dönüştüren üretim atölyeleri, yetişmiş ustaları ve kuşaktan kuşağa aktarılan mesleki birikimiyle dikkat çekiyor.
Kahramanmaraş kuyumculuk sektörü üzerine hazırlanan akademik bir çalışmada da kentin İstanbul’un ardından yüksek iş gücü ve üretim kapasitesine sahip önemli merkezlerden biri olduğu belirtiliyor. Çalışmada Kahramanmaraş’ın Türkiye’de üretilen mücevheratın yaklaşık yüzde 8-10’unu karşıladığı ifade ediliyor.
Kuyumculuğun Temelinde Usta-Çırak Geleneği Var
Kahramanmaraş’ta sektörün gelişmesindeki en önemli unsurların başında yetişmiş insan gücü geliyor. Kuyumculuk uzun yıllar boyunca usta-çırak ilişkisiyle yeni nesillere aktarılırken, bu süreç kentte geniş bir kalifiye çalışan havuzunun oluşmasını sağladı.
Kahramanmaraş’taki kuyumculuk sektörünü inceleyen akademik araştırmada, sektörün gelişmesindeki temel faktörlerden birinin nitelikli iş gücü ve bunun oluşturduğu sosyal sermaye olduğu sonucuna ulaşıldı. Kentteki atölyelerin birbirine yakın bölgelerde kümelenmesi de üreticiler arasındaki bilgi, iş gücü ve ticari ilişkinin güçlenmesine katkı sağladı.
Bu yapı sayesinde kuyumculuk yalnızca bir ticaret alanı değil, aynı zamanda Kahramanmaraş’ta yıllar içinde oluşmuş bir üretim kültürüne dönüştü.
22 Ayar Altın Üretimi Kahramanmaraş’ı Öne Çıkardı
Kahramanmaraş kuyumculuğunun öne çıktığı alanlardan biri de 22 ayar altın takı üretimi oldu. Kentteki atölyelerde uzun yıllardır özellikle 22 ayar bilezik ve çeşitli takı ürünleri üretiliyor.
Kahramanmaraş Kuyumcular Odası Başkanı Hacı Mustafa Öz’ün 2022 yılında verdiği bilgilere göre kentte o dönemde 800 iş yeri ve yaklaşık 650 üretim atölyesi bulunuyordu. Öz, Kahramanmaraş’taki kuyumculuk sektörünün yıllık 10 tonun üzerinde altın işleme hacmine sahip olduğunu ve yaklaşık 5 bin kişiye istihdam sağladığını belirtmişti.
Kentte üretilen takılar yalnızca Kahramanmaraş pazarına sunulmuyor. Ürünler Türkiye’nin farklı şehirlerindeki kuyumculara gönderilirken, bazı Kahramanmaraşlı üreticiler büyük mücevher markalarına fason üretim de gerçekleştiriyor.
Altınşehir, Sektörü Aynı Çatı Altında Topladı
Kahramanmaraş’ın kuyumculuk sektöründeki en önemli yatırımlarından biri Altınşehir Kuyumculuk İhtisas Küçük Sanayi Sitesi oldu. Kuyumcu atölyelerinin daha modern ve organize bir üretim alanında faaliyet göstermesi amacıyla oluşturulan Altınşehir, sektörün üretim altyapısını güçlendirdi.
Kahramanmaraş Kuyumcular Odasının resmi internet sitesinde Altınşehir, kentin kuyumculuk sektörünün önemli projeleri arasında gösteriliyor.
6 Şubat 2023 depremlerinde hasar gören Altınşehir’de kapsamlı güçlendirme çalışmaları gerçekleştirildi. 2025 yılında yayımlanan bilgilere göre yaklaşık 450 iş yerinin güçlendirilmesi tamamlanarak kuyumcu esnafının yeniden üretim alanlarına dönmesi için hazırlık yapıldı. Altınşehir, kaynaklarda İstanbul’un ardından Türkiye’nin önemli altın işleme merkezlerinden biri olarak tanımlanıyor.
Kümelenme Kahramanmaraş’a Üretim Avantajı Sağladı
Kahramanmaraş’ta yüzlerce kuyumcu atölyesinin aynı şehirde ve birbirine yakın alanlarda faaliyet göstermesi sektörde önemli bir üretim ekosistemi oluşturdu.
Bir ürünün tasarımından kalıp hazırlanmasına, altının işlenmesinden cilalanmasına kadar farklı aşamalarda uzmanlaşmış işletmelerin birbirine yakın olması üretim süreçlerini hızlandırdı. Akademik araştırmalar da Kahramanmaraş’taki kuyumcu atölyelerinin kümelenmesinin yerel ticari ağların gelişmesinde etkili olduğunu ortaya koyuyor.
Bu durum yeni ustaların yetişmesini, işletmeler arasında iş paylaşımının yapılmasını ve sektörde edinilen tecrübenin nesiller arasında aktarılmasını kolaylaştırdı.
Kuyumculuk Kahramanmaraş Ekonomisinin Önemli Parçalarından
Kahramanmaraş’ta kuyumculuk bugün yalnızca altın satan mağazalardan oluşan bir sektör değil. Atölyeler, ustalar, tasarımcılar, toptancılar, perakendeciler ve yan sektörlerle birlikte geniş bir ekonomik yapı oluşturuyor.
Kentin yıllara dayanan kuyumculuk tecrübesi, yetişmiş iş gücü, özellikle 22 ayar ürünlerde oluşan uzmanlığı ve Altınşehir gibi organize üretim alanları Kahramanmaraş’ı Türkiye kuyumculuk sektöründe farklı bir noktaya taşıyor.
Bu nedenle Kahramanmaraş’ın kuyumculuktaki başarısının arkasında tek bir neden değil; usta-çırak geleneği, nitelikli iş gücü, üretim kültürü, atölyelerin kümelenmesi ve yıllar içinde oluşan ticari tecrübe bulunuyor.
