Bugün Kahramanmaraş’ın Dulkadiroğlu ilçesinde evlerin, sokakların ve mahallelerin bulunduğu alanın altında başka bir şehir yatıyor.
Adı Germanicia.
Yüzyıllar boyunca toprağın altında kalan bu antik kentin varlığı, 2007 yılında yapılan bir kaçak kazı ihbarıyla somut biçimde ortaya çıktı. Bir evin odasının altında bulunan mozaik parçaları, ilerleyen yıllarda Kahramanmaraş’ın tarihine açılan en önemli arkeolojik kapılardan birine dönüştü.
Germanicia Antik Kenti bugün yalnızca geçmişten kalan taşların bulunduğu bir alan değil. Mozaiklerdeki insanlar, hayvanlar, bitkiler ve mimari tasvirler, yaklaşık bin 500 yıl önce bu topraklarda nasıl bir yaşam sürdüğüne dair izler taşıyor.
Her Şey Bir Kaçak Kazı İhbarıyla Başladı
Germanicia’nın günümüzdeki hikâyesi Ağustos 2007’de başladı.
Kahramanmaraş Müze Müdürlüğüne yapılan bir ihbarda, Dulkadiroğlu bölgesindeki bir evin içerisinde kaçak kazı yapıldığı bildirildi. Müze uzmanları ile güvenlik güçlerinin gerçekleştirdiği incelemede, evin bir odasının altında yaklaşık 60 santimetre derinlikte Roma dönemine ait bir villanın taban mozaiğine ulaşıldı.
Bu keşif, bölgede yürütülen çalışmaları değiştirdi. Çevrede gerçekleştirilen incelemelerde farklı parsellerde de mozaik ve mimari kalıntılara rastlandı.
Bilimsel çalışmalar ilerledikçe, bulunan alanın tarihi kaynaklarda geçen Germanicia Antik Kenti olduğu değerlendirildi.
Kahramanmaraş Bir Dönem Germanicia Adıyla Anıldı
Kahramanmaraş, MÖ 64 yılında Roma egemenliği altına girdi.
Kentin Roma döneminde “Germanicia” adıyla anıldığı, Kültür ve Turizm Bakanlığı kayıtlarında yer alıyor. Antik kentte bulunan mozaiklerin ise ağırlıklı olarak Geç Roma ve Erken Bizans dönemlerine ait olduğu belirtiliyor.
Bugün görülebilen mozaiklerin önemli bölümünün MS 4. ve 5. yüzyıllardaki yapılara ait taban döşemeleri olduğu değerlendiriliyor.
Bu mozaiklerin en dikkat çekici taraflarından biri ise yalnızca mitolojik sahnelere değil, günlük yaşama da yer vermesi.
Mozaiklerde Bin 500 Yıl Önceki Hayat Saklı
Germanicia mozaiklerinde bitkisel ve geometrik desenlerin yanı sıra hayvan figürleri, mimari yapılar ve günlük yaşamdan sahneler bulunuyor.
Küçük taş parçalarının bir araya getirilmesiyle oluşturulan kompozisyonlardaki ayrıntılar, dönemin ekonomik ve sosyal yaşamına ilişkin ipuçları veriyor.
Bir anlamda Germanicia’da toprağın altından yalnızca mozaikler değil, eski Kahramanmaraş’ın gündelik hayatı çıkarılıyor.
Evlerin tabanlarını süsleyen sahneler, dönemin varlıklı ailelerinin yaşam biçimini, çevreyi nasıl gördüklerini ve hangi sanat anlayışına sahip olduklarını bugüne taşıyor.
Antik Kent 140 Hektarlık Alana Yayılıyor
Germanicia Antik Kenti’nin bilinen sınırları oldukça geniş.
Kültür ve Turizm Bakanlığı Döner Sermaye İşletmesi Merkez Müdürlüğü verilerine göre antik kent yaklaşık 140 hektarlık alanı kapsıyor. Bugüne kadar 31 ayrı noktada taban mozaiği ve yapı kalıntıları tespit edildi.
2010 yılında Şeyhadil, Bağlarbaşı, Namık Kemal ve Dulkadiroğlu mahallelerini kapsayan bölgenin önemli bir kısmı arkeolojik sit alanı olarak tescil edildi.
2009’dan itibaren gerçekleştirilen kazılarda ise binlerce metrekarelik alanda çalışma yapıldı ve yüzlerce metrekarelik mozaik tabakası gün yüzüne çıkarıldı.
Ancak Germanicia’nın tamamının ortaya çıkarılması, modern yerleşimin antik kentin üzerinde bulunması nedeniyle uzun soluklu bir arkeolojik süreç gerektiriyor.
Evlerin Altında Hâlâ Keşfedilmeyi Bekleyen Bir Tarih Var
Germanicia’yı diğer birçok antik kentten ayıran temel özelliklerden biri, günümüz Kahramanmaraş’ının yaşam alanlarıyla iç içe olması.
Bugün insanların yaşadığı evlerin, sokakların ve bahçelerin altında Roma ve Erken Bizans dönemlerinden kalma yapıların bulunabileceği biliniyor.
Bu nedenle kazılar tek bir geniş açık alanda değil, kamulaştırılan ve arkeolojik çalışma yapılmasına uygun hale getirilen parseller üzerinden ilerliyor.
Germanicia, bu yönüyle geçmiş ile bugünün neredeyse aynı sokaklarda yaşadığı sıra dışı bir arkeolojik alan görünümünde.
Mozaikli Alan Bugün Ziyaret Edilebiliyor
Germanicia’daki belirli mozaikli alanlar yıllar içerisinde koruma altına alınarak ziyarete açıldı.
Kahramanmaraş İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü, Kasım 2025’te yaptığı açıklamada Dulkadiroğlu ve Bağlarbaşı mahallelerindeki iki farklı mozaikli alanın ziyaretçilere açık olduğunu ve alanın haftanın 7 günü gezilebildiğini duyurdu.
Bakanlığın güncel kayıtlarında Germanicia Mozaikli Alanı, Kahramanmaraş Müze Müdürlüğüne bağlı bir birim olarak yer alıyor.
Kahramanmaraş’ın Altındaki İkinci Şehir
Germanicia’nın hikâyesini çarpıcı hale getiren, yalnızca mozaiklerin yaşı değil.
Bugünkü kentin altında geçmişten kalan başka bir kentin var olması, Kahramanmaraş’ın tarihinin görünen yapılardan çok daha derinde olduğunu gösteriyor.
Bir zamanlar bir evin tabanında kaçak kazıyla ortaya çıkan birkaç mozaik taşı, bugün büyük bir antik kentin izlerine açılan pencereye dönüştü.
Toprağın altından çıkan her yeni parça ise aynı soruyu yeniden gündeme getiriyor:
Kahramanmaraş’ın altında keşfedilmeyi bekleyen daha ne kadar tarih var?
