Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, 6 Şubat 2023 depremlerinden etkilenen 11 ilde yürütülen kültürel miras çalışmalarının bilançosunu açıkladı. Parsel ölçeğinde çalışma kapsamına alınan 377 eserden 209’unun restorasyonu ve ihyası tamamlandı.
Kalan eserlerden 58’inin 2026 yılı sonuna kadar tamamlanması planlanıyor. Diğer 110 eserin ise 2027 yılı içinde ayağa kaldırılması hedefleniyor. Böylece çalışma kapsamındaki 377 eserin tamamında restorasyon ve ihya süreci sonuçlandırılacak.
Deprem bölgesinde kültürel miras yatırımları
Kahramanmaraş Ticaret ve Sanayi Odası’nda “Deprem Bölgesinde İhya Edilen Eserlerin Tanıtım Toplantısı” düzenlendi. Toplantıya Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy’un yanı sıra depremden etkilenen 11 ilin valileri, belediye başkanları ve milletvekilleri de katıldı.
Bakan Ersoy, şehirlerin yeniden inşa edilmesinin yalnızca yeni binalar yapmak anlamına gelmediğini söyledi. Kentlerin hafızasının, kimliğinin, tarihinin ve kültürel değerlerinin de korunması gerektiğini vurguladı.
Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü aracılığıyla Bakanlığa tahsisli yapıların restorasyonları ve proje uygulamaları için 12 milyar 265 milyon lirayı aşan kaynak aktarıldı. Bölgedeki taşınmazlara yönelik 79 iş tamamlandı. Toplam 17 çalışma devam ederken dört işin ihale sürecinde olduğu bildirildi.
Kahramanmaraş’ta beş tarihî cami açıldı
Kahramanmaraş’ta deprem nedeniyle zarar gören Acemli Camii, Bektutiye Camii, Hacı Veli Bey Camii, Saraçhane Camii ve Şekerli Camii’ndeki çalışmalar tamamlandı. Restorasyonu tamamlanan beş tarihî cami yeniden ibadete açıldı.
Kahramanmaraş Kalesi’nde yürütülen restorasyon çalışmalarının ardından tarihî yapının yeniden ziyarete açılması planlanıyor. Kentteki çalışmalar, tarihî dokunun bütüncül biçimde korunması amacıyla sürdürülüyor.
Hasarlı 678 vakıf eseri incelendi
Deprem bölgesinde bulunan 678 vakıf kültür varlığı, uzman ekipler tarafından incelendi. Yapıların mevcut durumu kayıt altına alınırken restorasyon ve müdahale öncelikleri belirlendi.
Yapılan incelemelerde 31 eserin tamamen yıkıldığı veya göçtüğü tespit edildi. Ayrıca 144 eser ağır, 104 eser orta ve 98 eser hafif hasarlı olarak kayıtlara geçti.
Vakıflar Genel Müdürlüğü, bölgedeki restorasyon ve ihya çalışmaları için 22 milyar liralık bütçe ayırdı. Programın kurumun öz gelirleriyle finanse edildiği açıklandı.
Vatandaşların mülkiyetinde bulunan tescilli taşınmazlar da destek programına alındı. Depremden etkilenen 11 ilde 1.297 proje yardımı ve 311 uygulama yardımı olmak üzere toplam 1.608 taşınmaz için sözleşme imzalandı. Sağlanan desteklerin toplam büyüklüğü 2 milyar 140 milyon liraya ulaştı.
Dört ilde önemli projeler ilerliyor
Gaziantep Kalesi’nde yürütülen çalışmalar tamamlandı ve tarihî yapı yeniden ayağa kaldırıldı. Zeytin Mozaik Park Koleji Müzesi ile Gaziantep Arkeoloji Müzesi’nde deprem nedeniyle oluşan hasarların giderilmesi için çalışmalar yürütüldü.
Adıyaman’daki Cumhuriyet İlkokulu binasının restorasyonu tamamlandı. Tarihî yapının müze olarak kullanılması için hazırlıklar devam ediyor.
Şanlıurfa’da Göbeklitepe Ziyaretçi Karşılama Merkezi ve otopark projesi tamamlandı. Karahantepe’deki üst örtü çalışmaları sürüyor. Şanlıurfa Kalesi’nin ise ikinci etap çalışmalarının ardından ziyaretçilere açılması planlanıyor.
Elazığ Arkeoloji ve Etnografya Müzesi de tamamlanan çalışmaların ardından yeniden hizmet vermeye başladı.
Toplam yatırım 34 milyar liraya ulaşacak
Kültürel mirasın korunmasına yönelik çalışmalar; mülkiyet ve tescil işlemleri, bilimsel gereklilikler, hukuki süreçler, ağır kış şartları ve sınırlı teknik personel kapasitesi altında yürütülüyor.
Bakan Ersoy, bütün çalışmalar tamamlandığında deprem bölgesindeki kültürel miras yatırımlarının toplam tutarının 34 milyar liraya ulaşmasının beklendiğini açıkladı.
Bakan Ersoy KMTSO binasını inceledi
Bakan Ersoy, toplantının ardından KMTSO Yönetim Kurulu Başkanı Mustafa Buluntu ile Odanın yeni hizmet binasını ve bahçesini gezdi.
Ersoy, 6 Şubat depremlerinde hasar gören eski binanın yerine yeniden inşa edilen hizmet binasında incelemelerde bulundu. Başkan Buluntu, binanın mimari yapısı, kullanım alanları ve deprem sonrasındaki inşa süreci hakkında Bakan Ersoy’a bilgi verdi.
Germenicia figürleri hakkında bilgi aldı
Bakan Ersoy, incelemeleri sırasında KMTSO’da yer alan Germenicia figürlerine de ilgi gösterdi. Kahramanmaraş’ın tarihî ve kültürel mirasını yansıtan figürler hakkında Mustafa Buluntu’dan bilgi aldı.
Ziyaretin sonunda KMTSO Yönetim Kurulu Başkanı Mustafa Buluntu, Bakan Ersoy’a günün anısına hediye takdim etti. Ersoy, incelemelerinin ardından KMTSO’dan ayrıldı.
