Milli Eğitim Bakanlığı (MEB), Türkiye genelindeki milyonlarca öğrenciyi, veliyi ve öğretmeni ilgilendiren yeni bir düzenlemeyi yürürlüğe koydu. 14 Kasım 2026 tarihinde yayımlanan yönetmelik değişikliğiyle okul öncesi eğitim kurumları ve ilkokullarda herhangi bir ad altında sınav yapılması yasaklandı. Ayrıca öğrencilerin başarılarına ilişkin sonuçların sınıflar, okullar veya iller arasında sıralama ve karşılaştırma amacıyla kullanılmasının önüne geçildi.
Yeni düzenleme, öğrencilerin yalnızca sınav sonuçlarıyla değil, eğitim sürecindeki gelişimleriyle değerlendirilmesini esas alıyor. Ölçme ve değerlendirme uygulamalarında öğrencilerin bireysel öğrenme ihtiyaçlarının belirlenmesi, gelişimlerinin takip edilmesi ve eksiklerinin giderilmesi hedefleniyor.
Düzenleme, resmî ve özel eğitim kurumlarını kapsarken sınav uygulamalarından dijital değerlendirme sistemlerine kadar birçok alanda değişiklik içeriyor.
OKUL ÖNCESİ VE İLKOKULLARDA SINAV YASAĞI
Milli Eğitim Bakanlığı Ölçme ve Değerlendirme Yönetmeliği'nde yapılan değişiklikle okul öncesi ve ilkokul kademelerinde sınav yapılmasına ilişkin açık bir yasak getirildi.
Buna göre söz konusu eğitim kademelerinde farklı isimler altında sınav düzenlenemeyecek.
Öğrencilerin değerlendirilmesinde bilişsel, fiziksel, sosyal ve duygusal gelişimleri esas alınacak. Öğretmenler, öğrencilerin öğrenme süreçlerini takip ederek gelişimlerini desteklemeye yönelik değerlendirmeler gerçekleştirecek.
Bu uygulamayla öğrencilerin eğitim hayatının ilk yıllarında sınav odaklı değerlendirme yerine gelişim odaklı bir yaklaşımın güçlendirilmesi amaçlanıyor.
ÖĞRENCİLER ARASINDA BAŞARI SIRALAMASI YAPILAMAYACAK
Yönetmelikte dikkat çeken bir diğer düzenleme ise başarı sonuçlarının kullanımına yönelik oldu.
Yeni kurallara göre ölçme ve değerlendirme uygulamalarından elde edilen sonuçlar, öğrencileri birbirleriyle karşılaştırmak amacıyla kullanılamayacak.
Aynı şekilde sınıflar, okullar ve iller arasında başarı sıralaması yapılmasına da izin verilmeyecek.
Bu hüküm, öğrencilerin bireysel gelişimlerinin ön plana çıkarılmasını ve değerlendirme sonuçlarının eğitim süreçlerini geliştirmek amacıyla kullanılmasını esas alıyor.
ÖĞRENCİLERİN GELİŞİMİ YAKINDAN TAKİP EDİLECEK
Yeni yönetmelik kapsamında öğrencilerin başarıları, öğretim programlarında yer alan öğrenme çıktıları ve kazanımlar dikkate alınarak belirlenecek.
Ölçme ve değerlendirme uygulamaları yalnızca öğrencinin mevcut bilgi düzeyini belirlemek için değil, öğrenme sürecindeki eksikliklerin tespit edilmesi amacıyla da kullanılacak.
Öğretmenlerin elde ettikleri sonuçlar doğrultusunda öğrencilere geri bildirim sağlaması ve öğretim yöntemlerini geliştirmesi hedefleniyor.
Böylece her öğrencinin kendi öğrenme sürecindeki ilerlemesinin izlenmesine ağırlık verilecek.
ÖLÇME VE DEĞERLENDİRMEDE YAPAY ZEKÂ DÖNEMİ
Milli Eğitim Bakanlığı, ölçme ve değerlendirme süreçlerinde dijital teknolojilerin kullanımına yönelik düzenlemelere de yer verdi.
Buna göre ölçme ve değerlendirme faaliyetlerinde yalnızca Bakanlık tarafından uygun görülen dijital sistemler ve araçlar kullanılabilecek.
Soru hazırlama ve değerlendirme süreçlerinde Bakanlığın uygun bulduğu yapay zekâ araçlarından da yararlanılabilecek.
Ancak yapay zekâ kullanımında Bakanlık onayı ve kişisel verilerin korunmasına ilişkin esaslar dikkate alınacak. Böylece teknolojik araçların ölçme ve değerlendirme faaliyetlerine belirlenen kurallar çerçevesinde dahil edilmesi sağlanacak.
DİJİTAL DEĞERLENDİRME SİSTEMİ GENİŞLETİLECEK
Yeni düzenleme kapsamında ulusal ve uluslararası izleme araştırmalarının elektronik ortamda yürütülmesine yönelik çalışmalar da ön plana çıkıyor.
Dijital uygulamalarda etkileşimli soruların ve çoklu ortam içeriklerinin kullanılabilmesiyle öğrencilerin farklı becerilerinin değerlendirilmesi amaçlanıyor.
Bu sistem sayesinde öğrencilerin öğrenme süreçlerine ilişkin verilerin daha kapsamlı biçimde analiz edilmesi ve eğitim politikalarının geliştirilmesinde kullanılması hedefleniyor.
Dijital değerlendirme araçlarının aynı zamanda öğretmenlerin öğrencilerin gelişimini takip etmesine katkı sağlaması bekleniyor.
PISA VE TIMSS UYGULAMALARINDA YENİ DÜZENLEME
Yönetmelikle ulusal ve uluslararası öğrenci izleme araştırmalarının yürütülmesine ilişkin hükümler de güncellendi.
Akademik Becerilerin İzlenmesi ve Değerlendirilmesi (ABİDE), Dört Beceride Türkçe Dil Gelişimi İzleme, Okul Tabanlı İzleme ve okuryazarlık becerilerine yönelik araştırmalar ortak bir mevzuat çerçevesinde ele alındı.
Uluslararası Öğrenci Değerlendirme Programı (PISA) ve Uluslararası Matematik ve Fen Eğilimleri Araştırması (TIMSS) uygulamalarına ilişkin esaslarda da değişikliğe gidildi.
Bu çalışmalarla öğrencilerin akademik becerilerine ilişkin verilerin eğitim politikalarının geliştirilmesinde kullanılması hedefleniyor.
YENİ YÖNETMELİK YÜRÜRLÜĞE GİRDİ
14 Kasım 2026 tarihinde yayımlanan düzenleme, yayımlandığı gün yürürlüğe girdi.
Yeni hükümler, Milli Eğitim Bakanlığına bağlı resmî ve özel okul öncesi eğitim, ilköğretim ve ortaöğretim kurumlarında yürütülen ölçme ve değerlendirme faaliyetlerini kapsıyor.
Düzenlemeyle eğitim sisteminde öğrencilerin gelişimini merkeze alan, teknolojik uygulamalardan yararlanan ve değerlendirme süreçlerinde ortak ilkeleri güçlendiren bir yapının oluşturulması amaçlanıyor.
Özellikle okul öncesi ve ilkokullarda sınav uygulamalarının kaldırılması, öğrenci başarısının değerlendirilmesinde gelişim odaklı yaklaşımın öne çıkmasını sağlayacak.
