İş dünyasında çalışanlar ile işverenler arasında zaman zaman anlaşmazlıklara sahne olan tazminat ve yan haklar konusu, yasal mevzuatların ince detaylarında gizli olan hükümlerle şekillenmeye devam ediyor. Uzun yıllar boyunca aynı kurumda mesai harcayan ve kanunların kendisine tanıdığı hakları kullanarak iş akdini sonlandırmak isteyen bireyler, biriken maddi kazanımlarını eksiksiz bir biçimde almanın yollarını arıyor.
YAŞ BEKLEYENLERİN KIDEM TAZMİNATI HAKKI
Mevcut iş kanunlarına göre, emeklilik için gerekli olan prim günü ve sigortalılık süresini tamamlamış ancak yaş haddini bekleyen çalışanlar, kendi istekleriyle istifa etseler dahi kıdem tazminatına hak kazanabiliyor. Bu hakkı sorunsuz bir şekilde kullanabilmek için Sosyal Güvenlik Kurumu'ndan (SGK) alınan 'kıdem tazminatı alabilir' resmi yazısının işten ayrılma dilekçesiyle birlikte işverene sunulması yeterli oluyor. Kanun koyucu, işe giriş tarihlerine göre bu şartları belirli kademelere ayırıyor. 8 Eylül 1999 ve öncesi sigortalı olanlar 15 yıl ve 3600 günle bu hakkı elde ederken; 9 Eylül 1999 ile 30 Nisan 2008 arası girişliler için 25 yıl sigortalılık ve 4500 gün (veya süreye bakılmaksızın 7000 gün) kuralı uygulanıyor. 1 Mayıs 2008 sonrası işe başlayanlarda ise bu süre 5400 güne sabitlenmiş durumda ve giriş yılına göre kademeli artış gösteriyor.
İŞVEREN KATKILI BES İÇİN KRİTİK 3 YIL KURALI
Kıdem tazminatındaki esnekliğin aksine, işveren katkılı Bireysel Emeklilik Sistemi'nde (BES) durum çok daha farklı kurallara ve şirket içi yönetmeliklere tabi tutuluyor. İşçinin maaşından her ay kesilen yüzde 3'lük paya ek olarak şirketin de belirli bir oranda destek verdiği bu karma sistemde, işverenin yatırdığı tutarı alabilmenin temel şartı o planda en az 3 yıl kesintisiz kalmış olmak. Eğer personel 3 yıllık süreyi doldurmadan işten kendi isteğiyle ayrılırsa, işverenin ödediği katkı payı çalışana verilmiyor.
YARGITAY SON SÖZÜ SÖYLEDİ: İŞVEREN HAKLI BULUNDU
Konuyla ilgili yargıya taşınan emsal bir davada, yaş dışı emeklilik şartlarını sağlayarak işten ayrılan bir personelin BES talebi karara bağlandı. 2005 yılında çalışmaya başladığı şirkette 2014'te işveren katkılı BES planına (çalışandan yüzde 3, işverenden yüzde 5 kesintiyle) dahil edilen işçi, 2016 yılında yaş dışı emeklilik hakkını kullanarak istifa etti. Kıdem tazminatını alan ancak BES'teki işveren payı şirket tarafından geri çekilen işçi, konuyu mahkemeye taşıdı. İş mahkemesi şirketi haklı bulurken, bölge adliye mahkemesi (istinaf) kararı bozarak paranın işçiye verilmesine hükmetti.
