Türkiye’nin Türk somonu ihracatında yeni hedefi, dünyanın en fazla somon ihraç eden ilk üç ülkesi arasına girmek. Türkiye İhracatçılar Meclisi’nde düzenlenen Türk Somonu Çalıştayı’nda buluşan sektör temsilcileri ve kamu yetkilileri, bu hedef için ortak tanıtım, markalaşma, standartlaşma ve pazar çeşitliliği konularını değerlendirdi.
Çalıştayda, Norveç Deniz Ürünleri Konseyi’nin uluslararası tanıtım ve pazarlama yaklaşımının Türk somonuna uyarlanması gündeme geldi. Sektör temsilcileri, üretim ve ihracattaki büyümenin ortak bir tanıtım programıyla desteklenmesini istiyor.
Dokuz Aylık İhracat 431 Milyon Dolara Ulaştı
Türkiye Su Ürünleri ve Hayvansal Mamuller İhracatçı Birlikleri Sektör Kurulu Başkanı Sinan Kızıltan, Türk somonunun 40 ülkeye ihraç edildiğini açıkladı.
Kızıltan’ın paylaştığı verilere göre, 2026 yılının ocak-eylül döneminde Türkiye’nin su ürünleri ihracatı 1 milyar 810 milyon dolar oldu. Aynı dönemde 431 milyon dolara ulaşan Türk somonu ihracatı, toplam su ürünleri ihracatının yaklaşık yüzde 24’ünü oluşturdu.
Türk somonunun su ürünleri ihracatındaki payının 2019 yılında yüzde 2,8 olduğunu belirten Kızıltan, ürünün sektör içindeki ağırlığının arttığına dikkat çekti.
Dünya İhracatındaki Pay Yüzde 1,7’ye Yükseldi
Kızıltan, Türkiye’nin dünya somon ihracatından aldığı payın 2021 yılında yüzde 0,8 seviyesindeyken, 2025 yılı sonunda yüzde 1,7’ye yükseldiğini bildirdi. Türkiye’nin bu dönemde dünya sıralamasında 11’inci basamağa çıktığını ifade etti.
Kızıltan’ın aktardığı verilere göre, dünya somon ihracatının hacmi 39 milyar doları aşıyor. Norveç 12,5 milyar dolarla ilk sırada yer alırken, bu ülkeyi 6,4 milyar dolarla Şili ve 4,8 milyar dolarla İsveç izliyor.
Türkiye’nin yükselişini sürdürmesi için ihracat hacminin yanı sıra ürünün uluslararası pazarlardaki bilinirliğinin de artırılması hedefleniyor.
Ortak Tanıtımda Norveç Modeli Gündemde
Norveç Deniz Ürünleri Konseyi’nin çalışma modeline değinen Kızıltan, konseyin ihracatçılardan sağlanan kaynaklarla farklı ülkelerde tanıtım yürüttüğünü anlattı.
Bu çalışmaların reklam, sosyal medya, şef iş birlikleri ve tanınmış isimlerin katıldığı kampanyalarla desteklendiğini belirten Kızıltan, futbolcu Erling Haaland’ın Norveç deniz ürünlerinin tanıtımında marka elçisi olarak görev aldığını hatırlattı.
Kızıltan, benzer bir ortak tanıtım programının Türk somonu için uygulanmasıyla Türkiye’nin ilk üç ihracatçı ülke arasına girebilecek potansiyele sahip olduğunu söyledi.
Yeni Pazarlara Erişim Öncelik Kazandı
Ticaret Bakanlığı İhracat Genel Müdürü Dr. Mehmet Ali Kılıçkaya, Türk somonuna özellikle Rusya ve Vietnam pazarlarında artan talebin büyüme potansiyelini ortaya koyduğunu belirtti.
Kılıçkaya, mevcut ihracat seviyesini daha büyük bir potansiyelin başlangıcı olarak değerlendirdiklerini ifade etti.
Tarım ve Orman Bakanlığı Balıkçılık ve Su Ürünleri Genel Müdürü Turgay Türkyılmaz ise ihracatın belirli pazarlarda yoğunlaşmasına dikkat çekti. Türkyılmaz, yeni pazarlara erişimle birlikte ürün çeşitliliğinin ve birim ihracat değerinin artırılması gerektiğini vurguladı.
Kalite Ve Standartlaşma İçin Ortak Yaklaşım
Türkyılmaz, sürdürülebilir büyüme için ürün tanımı, sınıflandırma, kalite, hasat, işleme ve izlenebilirlik süreçlerinde ortak bir yaklaşım geliştirilmesinin önemini anlattı.
Türk somonunun biyolojik olarak gökkuşağı alabalığı olduğunu belirten Türkyılmaz, Türkiye’deki üretim modeli ve ticari kimliği sayesinde uluslararası pazarlarda kendine özgü bir konum kazandığını söyledi. Bu konumun güçlendirilmesinde bilimsel doğruluk, ürün kalitesi ve tüketici güveninin birlikte değerlendirilmesi gerektiğini kaydetti.
İhracat 2019’dan Bu Yana Büyüdü
Çalıştayda paylaşılan verilere göre, 2019 yılında 29 milyon dolar olan Türk somonu ihracatı, 2020’de 56,8 milyon dolara, 2021’de 131 milyon dolara çıktı.
İhracat, 2022’de 363,1 milyon dolar, 2023’te 396 milyon dolar ve 2024’te 458,5 milyon dolar olarak gerçekleşti. Türk somonu ihracatı 2025 yılında ise 520 milyon dolara ulaştı.
Kamu kurumları, ihracatçı birlikleri ve sektör kuruluşlarının katıldığı çalıştayda, bu büyümenin yeni pazarlar, ortak tanıtım ve kalite standartlarıyla desteklenmesine yönelik başlıklar ele alındı.
