Türkiye, jeolojik konumu gereği sismik hareketliliğin en yoğun yaşandığı coğrafyalardan biri olma özelliğini koruyor. Yerin derinliklerinde biriken devasa enerjinin hangi bölgelerde yoğunlaştığını anlamak, modern teknolojinin sunduğu imkanlarla artık daha mümkün hale geliyor. Özellikle son yıllarda geliştirilen uzay tabanlı izleme sistemleri, yer kabuğundaki milimetrik oynamaları bile takip ederek olası risk bölgelerini önceden işaret ediyor. Bilim insanları, nüfus yoğunluğunun yüksek olduğu batı bölgelerine odaklansa da, Doğu Anadolu'nun sarp coğrafyasında sessizce biriken stres, büyük bir doğa olayının habercisi niteliğinde veriler sunmaya başladı.
UYDU VERİLERİYLE SİSMİK GERGİNLİK HARİTASI ÇIKARILDI
BEUN Harita Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Hakan Kutoğlu, İngiltere'deki Leeds Üniversitesi ile ortaklaşa yürüttükleri projede 'radar interferometri' yöntemini kullandıklarını belirtti. Bu ileri teknoloji sayesinde Türkiye genelindeki yer kabuğu deformasyonlarının anlık olarak haritalandırıldığını ifade eden Kutoğlu, elde edilen verilerin Van'ın doğusunda yıllık bazda en yüksek stres birikimine işaret ettiğini vurguladı. Uzman isme göre bu bölge, Türkiye sınırları içerisindeki en gergin hatlardan biri konumunda.
'250 KİLOMETRELİK SİSTEM BİRLİKTE ÇALIŞABİLİR'
İnceleme yapılan bölgede daha önce 1976 Çaldıran ve 2011 Van depremleri gibi yıkıcı sarsıntılar yaşanmış olsa da, Prof. Dr. Kutoğlu asıl tehlikenin henüz kırılmamış devasa bir alanda olduğunu söyledi. Çaldıran fayının çevresinde yaklaşık 250 kilometre uzunluğunda, geçmişte büyük bir deprem kaydı bulunmayan bir hattın 'homojen bir gerginlik' içinde olduğu tespit edildi.
Kutoğlu, haritadaki kırmızı alanların bütünleşik bir yapıda olduğunu belirterek şu çarpıcı uyarıyı yaptı: 'Bu 250 kilometrelik hattın tamamen kırmızı görünmesi, sistemin bir bütün olarak çalıştığını kanıtlıyor. Bu durum, 6 Şubat 2023'te Hatay ve çevresinde gördüğümüz gibi, devasa bir hattın aynı anda kırılma ihtimalini doğuruyor. Bölge eşit oranda gerilmiş durumda ve bu enerji her geçen yıl katlanarak artıyor.'
