Küresel enerji piyasaları son yılların en çalkantılı dönemlerinden birini yaşadı. ABD ve İsrail’in 28 Şubat’ta İran’a yönelik başlattığı hava operasyonlarının ardından Orta Doğu’daki gerilim hızla tırmandı. Bölgedeki gelişmeler enerji koridorlarının güvenliği konusunda ciddi endişeler oluşturdu. Özellikle dünya enerji ticaretinin kritik geçiş noktalarından biri olan Hürmüz Boğazı çevresindeki riskler, petrol ve gaz piyasalarında sert fiyat hareketlerine neden oldu. Saldırıların ardından enerji piyasalarında arz güvenliği kaygıları belirgin şekilde arttı. Sigorta şirketlerinin bazı deniz taşımacılığı poliçelerini askıya alması, tanker trafiğinde aksamalara yol açtı. Tedarik zincirinde yaşanan bu kırılma, enerji fiyatlarının kısa sürede sert yükseliş göstermesine neden oldu. Küresel piyasalar iki hafta içinde petrol ve doğal gaz fiyatlarında tarihi seviyelere yaklaşan artışlara sahne oldu.
Petrolde 100 Dolar Seviyesi Aşıldı
Saldırılar öncesinde 27 Şubat’ta 72,48 dolar seviyesinde bulunan Brent petrolün varil fiyatı, gelişmelerin ardından hızlı bir yükseliş kaydetti. Piyasaların 2 Mart’ta açılmasıyla birlikte petrol fiyatı günlük bazda yüzde 7,26 artarak 82,37 dolara çıktı. Takip eden günlerde yükseliş eğilimi devam etti ve 9 Mart’ta Brent petrol 119,5 dolar seviyesine kadar ulaştı. G7 ülkelerinin stratejik petrol rezervlerini devreye alma kararı ve ABD’den gelen gerilimin düşebileceğine yönelik açıklamalar fiyatlarda sınırlı bir geri çekilmeye yol açtı. Buna rağmen Brent petrol haftayı saldırı öncesine göre yüzde 42,3 artışla 103,14 dolar seviyesinde tamamladı.
Doğal Gaz Piyasasında Katar Etkisi
Enerji piyasasındaki dalgalanma doğal gaz fiyatlarını da sert şekilde etkiledi. Dünyanın en büyük LNG ihracatçılarından biri olan Katar’daki Ras Laffan tesislerinde üretimin durdurulduğu açıklaması, küresel LNG arzının önemli bir bölümünü risk altına soktu.
Avrupa’nın referans doğal gaz piyasası olarak kabul edilen Hollanda merkezli TTF’te kontrat fiyatları iki hafta içinde yüzde 57 oranında yükseldi. Megavatsaat başına fiyat 50,1 avro seviyesine çıkarak Avrupa sanayisi ve enerji maliyetleri üzerinde ciddi baskı oluşturdu.
Kömür Fiyatlarında da Yükseliş
Enerji arzına yönelik endişeler, alternatif kaynaklara olan talebi de artırdı. Özellikle Asya piyasalarında referans kabul edilen Newcastle kömür fiyatları yükseliş trendine girdi. Saldırıların başladığı dönemden bu yana kömür fiyatlarında yüzde 15,8 oranında artış kaydedildi. Newcastle kömürünün ton fiyatı haftayı 137,3 dolar seviyesinde tamamladı. Enerji uzmanları, jeopolitik risklerin devam etmesi halinde küresel enerji piyasalarında dalgalanmanın bir süre daha sürebileceğine dikkat çekti.
