Kahramanmaraş’ta bir atölyeden yükselen ahşap kokusu, yarım asra yaklaşan bir emeğin sessiz tanıklığını yapıyor. 65 yaşındaki oymacı sandık ustası Adem Durdi, 16 yaşında başladığı meslekte 49 yılı geride bıraktı. Çıraklıkla başlayan serüven, bugün Maraş oymasını yaşatma mücadelesine dönüştü.
Dulkadiroğlu’nda küçük bir atölyede çalışan Durdi, ince işçilikle hazırladığı el oyması sandıklarla kentin kültürel hafızasına iz bırakıyor. Ona göre sandık sadece bir eşya değil; sabrın, emeğin ve aile geleneğinin sembolü.
Çıraklıktan Ustalığa Uzanan Yol
Mesleğe adım atmasında ustası Nuri Gülaçtı’nın belirleyici rol oynadığını anlatan Durdi, önce ağabeyinin yanında, ardından ustasının gözetiminde yıllarca çalıştı. O dönemlerde kazanç değil, mesleği öğrenmek öncelikliydi. “Ustalık zaman ister” diyen Durdi, el sanatlarında tecrübenin en büyük sermaye olduğunu vurguluyor. Yıllar içinde yüzlerce sandık oyan usta, her eserde ayrı bir hikâye taşıdığını söylüyor. Ona göre ahşap, sabırla işlendiğinde sanata dönüşüyor.
Maraş Oymasının İnce Detayları
Maraş oymasının kendine özgü bir karakteri bulunuyor. “Tırnaklı” olarak adlandırılan teknikle yapılan ince ve derin oyma detayları, bu sanatın ayırt edici özelliği. Selçuklu ve Rumi motiflerinin daha düz çizgilere sahip olduğunu belirten Durdi, Maraş oymasının ise daha hassas ve detaylı bir işçilik gerektirdiğini ifade ediyor. Geçmiş ustaların eserlerini inceleyerek kendini geliştirdiğini dile getiren Durdi, geleneğin ustadan çırağa aktarılarak yaşadığını belirtiyor.
Çeyiz Geleneğinin Sessiz Tanığı
Bir dönem çeyiz kültürünün vazgeçilmez parçası olan sandıklar, bugün eski talebi görmüyor. “Eskiden nişanlanan kızın ilk eşyası sandık olurdu” sözleriyle geçmişi hatırlatan usta, bu geleneğin zayıfladığını söylüyor. Buna rağmen üretmeye devam eden Durdi, sandığın bir evliliğin başlangıcını simgelediğini ifade ediyor.
Özel İsimlere Hazırlanan Eserler
Meslek hayatı boyunca Türkiye’nin önde gelen siyasetçileri adına özel işlemeli sandıklar hazırlayan usta, ustalığın para için değil tutku için yapılması gerektiğini savunuyor. Gençlerin geleneksel el sanatlarına yönelmesi gerektiğini dile getiren Durdi, kültürel mirasın ancak bu şekilde korunabileceğini belirtiyor.
